babet ra babet...

Kar u Zenati

KOYO BERZ

 

KAR U ZANAT-1

           DAREKERDENI, KAR U ZANAT

  Ez wazena heb bahs idarekerdenı u ekonomid Zazayan-Dımıliyan bıkera. Dımıliyan miyan dı veri u ewro n kar u zenati estibi. darekerdenı u ekonomiy Dımıliyan veri cıtrey, recberey, seydwaney, heywan warikerdenı (Dewar u arwey) u zewbi tay zeneetan serbi. Dı o dem dı sera %60 y şard Dımıliyan cıtrey kerd, dewar warikerd u nan xo a ray ra vet. Sermayedar Dımıliyan wexti Beg, Şx, Axa, Bezırgan, Tacır, Zenetkar u herwına bi. Şar neari zi recberey, cananey u kar u bar inan kerd. Taynay zi bı tay heywan u karıtenda erd, dık, rez, baxe, bostan, qezenc u zerzewata idar xo kerd. Tabi warikerdena heywanan zi idarekerdenda ninan dı zahf rol gırdi kaykerd. Zahf keyey (eşiri) wr boland arwan u naxırd dewari bi. Qatıx inan vet werd u o kı cı ra vşi mend zi berd rot u idarey xo pa kerd.
  Şar Zaza-Dımıliyan, embıryan Kırdas, Ermen, Asuri, Farıs u Ereban bı u n heme enbıryan p bi. Bol cı y arwan tmıyan dı eray u kerg cı kewt tmıyan. Bı enbıryan biyayena yan zi tmıyan dı heyat xo ramıt. Kırdas, Ermen, asuri u Dımıliyan miyan dı, o wext dayen u gırotenda zahf germı, dostani u weşı estıbi.
  N qewıman miyan dı şar Ermeniyan u Asuriyan zahf dewlemendi bi u zahf zenati cı dest ra amey. Zeneet orşmi u kar zeneeti kerdenı nime ra vş cı Ermeniyan destı bı.
  Tabi na dayenı u gırotenı hetı zi, zlm u zordarey, tahda kerdenı u lej mabnd n qewıman dı kemi nbı u tım ramıt. Fitne u fsadan, zordest u zalıman n rehat nverday u tım verday p. Qand zayıf u bqwet vıstenı u bı no hesaba xo destan bın gırotenı, dest mal u mlkd cı ser nayenı. Bı p dı kıştena u zayıf vıstana bı seran a xo destan bın dı tepışti u hewna zi y tepşen. Tabi n lejan dest, welat ninan zi talan u wran biy. Tabi n lejan u na talankerdenı dı kı zahf zerar diy, bol cı Dımıli (Zazay) bi. ımkı tayd Zaza- Dımıliyan xıristiyan, tayd cı Elewi u tayd cı zi suni Mslmani bi. N sedeman ra zahf zerar diy. Tabi qand dewlemendeyda welat Zaza-Dımıliyan, kırdasan (Krdan), Osmaniyan, raniyan (Farısan) u Ereban bı serana hrış berd şard ninan ser. Bı n hrışana zi nmendi, Welat ninan sero da pro u welat ninan xo lıngan bın dı talan u wran kerd. Zekı belati sero prod, wıni welat ninan sero da pro u welat ninan kerd welat lezi. Bı n!
o hesaba xo lıngan bın dı paykerd,pıloxna pser, pelıqna, kerd talan u wran u vıst xo destan bın. (Tabi dı no nabndı Welat Ermeniyan, Asuri-Suryaniyan u Krdan zi lıngan ver şı, talan u wran bı u kewt destand şarand bıqwetan bın. (Şarand zey Osmaniyan, ranıjan u Ereban).

  Tabi teniya bı destand n dışmenana nbı. Ju ju fını zi ninan bı xo hrış berd pser, yan zi bı xo bı xo p kışt u welat xo kerd talan u wran. (Tabi n zi fına bı kayand dışmenan pisana biy)
  Fına sıfteynı bı hrışkerdenı u destand Sellaheddin Eybi ya n welati kewti destand Ereb u Mslmanan bın. E ya tepeya zi dıha nşa miyaney xo rast ker. Herga kı serehewada dışmenan da sere ro u pıloznay pser u xo lıngan bındı pelıqnay.
  Bahd Sellaheddin Eybi, derba en gırdı no fın Osmaniyan u Farısan dest ra werdı. Osmaniyan u Farısan welat ninan xo miyan dı kerd lete-lete u xo destan bın dı tepışt. Tabi dris Bidlisi zi derbda gıranı d şard xo ro, şard Zaza-Dımıliyand Elewiyan u Ermenıyan ro. Ey zi kardesteya Osmanıyan kerdı u bı kaykerdenda kayand inan a ramıt eşirand Zaza-Dımıliyan, Kırdasan u Ermeniyan ser u vısti destand Osmanıyan bın. Zerar Sellaheddin Eybi u dris Bidlisi zahf şard Zaza-Dımıliyan r u şarand binan r biyo. Van Tarix wırnan ef nkerro, mahkum bıkero.
  Tabi teniya bı ninana Zi nmendo. Bedırxaniyan zi sıfte roldo zahf gırd Osmaniyan hetı, osmaniyan miyan dı kaykerd. Zahf merdım cı kışta Padişahand Osmaniyan ra bi paşay. Labır Paşayan Osmaniyan inan r zi kay kaykerdı. Bahd kaykaykerdenı Bedırxaniyan hemver Osmaniyan serehewada, labır nşa serkew. ımkı gırwe gırwira ravrd bı, qedıya bı u eşiri heme zayıf kewti bi.
  Bahd Bedırxaniyan, bram Paşay Milliyan, Xalıt Beg Cibran u jewbi tay sereşir Krdan amey kayand Osmaniyan. Osmaniyan Alayıy Hemidiyan vıraşti u tay sereşir Krdan kerdi serdar n Alayıyan.
  bram Paşay Milli, bı ordiyand zahf gırdana hrış berd Eşirand xo u Dımıliyan ser. Bı hrışand xo ya zayıf vısti. Ca bı ca tay eşiran xover da, labır se ker, zahf bıqwet bi. Mıntiqa Swregı dı eşira Heciyan (Ewro cı r van Bıcaxıj) u sereşir cı Osman Paşay Heciyan hemver Alayand Hemidiyan u Osmaniyan serehewada. Labır nşa serkew.
  Bahd ca bı ca pede şiyayenda eşir u sereşirand Zaza-Dımıliyan u Krdan-Kırdasan, n wırna şaran zi zahf zerar di, zayıf kewti u dıha nşa miyaney xo raşt ker. Bı no hesaba qwetan Osmaniyan u Milliyan welat ma talan u wran kerd, veşna u na pa.
  Tabi bahdo aqıl bram Paşay ame cı sere kı, o yo şaş keno. Labır fına gırwe gırwira ravrd bı. No fın hemver Ordıyand Osmaniyan serhewada u lejkerd. Eşiri xo ra veri ra lejan dı zeyıf kewti bi. Ey ra qand Osmanıyan zor zahmet nbı. Bı ordıyand xo ya hrış berd ordıyand bram Paşay ser. bram Paşay Milliyan xover da, labır se kero, veri xeta kert bı, qwet Dımıliyan u Kırdasan cser vısti bi u pro pra cser kewtibi u bibi vılla. Osmanıyan bı no hesab a zor ey zi berd. Bahd şıkyayenda ey welat ma Dımıliyan, Ermeniyan, Asuri-Suryanan u Kırdasan temam cı kewt kontrold Osmanıyan bın, b Eyalet mıntiqada Dersımi. Eyalet mıntiqada Dersımi zi bahd hemını kewt Tırkan dest. Lez serehewadayenı u teslim nbiyayenda Dersımi dı serda 1936 an dest pey kerd. Dı serda 1937-38 an dı şar Dersımi qetıl bı, labır fına zi teslim nbi. Ca bı ca xover da heta serda 1954 an. Serda 1954 an ra tepya qontrol heme kewt Tırkan dest.
  Bı no hesaba, bı n kayand pisana dışmenan eşir kırdasan bı destand eşirand kırdasana, dımıliyan bı destand dımıliyana, yan zi kırdas bı destand dımıliyana, dımıli bı destand kırdasana day şıknayenı u zayıf vıst. Bahd zayıf vıstenı hrış berdo cı ser u serey cı pelıqnayo.
  Baqıleya ma, kay amyayana ma, xapeynayena ma, biya sedem destan bın kewtenda ma. Hendık wına bıdomno, bıramo ma nşen destand dışmenan bın ra bıgengazey a bırey, xoser u serbest b.
  Tabi n lej u n hrışan sektey zahf gırdi day idarekerden u ekonomid welat ma ro. Bahd her lej, her talan u wran kerdenı fına newe ra vıraştenı u ray vıstenı cı r icab kena. N sedeman nverdayo ma ravey şır. Welat yan zi şaro kı tım cı sero, yan zi cı miyan dı lej bıbo, nşeno iy dı serkewo yan zi dezgena xo dest fino. Ney ra zahf peyra mendo. Bındestey u lejan ver, serdesteneyda Tırkan u kardesteney kerdenanda Krdan u zewbi şarand binan ver şar ma Zaza-Dımıliyan nşayo serey xo hewado, bıwrno u wahr kar u dezgey bo. Osmaniyan u Krdana heme ray u neqebi cı ver gırot u ray cı bırnay. Tım koyan sera geyray u lej kerdo. N sedeman ra zi kes cı nşayo bıwano u raybereya şard xo bıkero. Sera dewayunew %99 cı bwende mend u lejwani biy. Krdan u şaran binan wendo, osmaniyan dı biy paşay u kıtabi nuşnay. nan zi wınyayo kı şar ma Zaza-Dımıliyan nzanayeyo, şar ma xosero hesıbnayo u gorey menfeet xo kar ardo. Tabi Krdan zi ma r tayn tahda u z!
lm nkerdo. Hewna zi y ma xosero hesıbnen u xo r kar an.
  Bahd n izahet zahf werdi ez wazena bira tay kar, zenet u iyand pa idarekerdenı u xo pa warikerdenı ser.






Ardwan
Asınger
Aşxaneci
Aşleci
Baqırci
Baxıwan
Bazar u bazarci
Betonvaney
Bezırgan
Birketci
Biyanci
Borıci
Bostanci
Boyaxci
Camci
Canan
Canbazey u mezat
Celad
Cırcırvan
Cındar
aqmaqci
arşı
eltugci
eri
erxci
imentoci
ılagey-dolab-rsta-qews
ılci
ırpci
Darwan
Dendıkci
Dermanci
Deştox
Deveci
Dsker
Dingci
Dıstari
Dorci
Dukandar
Elaf
Emanetci
Embarci
Emele-recber
Enbarci
Erebeci
Erqci
Estorci
Ettar
Falci
Faizci
Fırunci
Gawan
Gemıci
Gezıci
Golıkci
Goşkar
Govendwan
Helawci
Hemamci (Kerşoci)
Heneci
Honıkci
Ispayıci
Keevaney
Kergevan
Kılitci
Kıhanci
Kıncıci
Kolıci
Komırvan
Kfteci
Lehimci
Lilıkci
Lulıci
Macunci
Merci
Mewlexaneci
Mşeci
Mozayikci
Nalbend
Naqliyeci
Necarey
Nıqareci u zırnaci
Qahweci
Qamişci
Qamqeci
Qamyonci
Qaynaxci
Qelaycı
Qesab
Qiymalıci
Palıci
Parselci
Parseci
Patozci
Paytonci
Penirci
Postevan
Postawan
Rayber
Radyoci
Rewtci
Rızwan
Sazci (Sazdar, sazbend)
Seraf
Serpuneci
Sewlci
Seydwan
Sici
Sıwazvan
Solci
Soqıci
Şahne
Şahriyevan
Şiraneci
Şıwane
Şorbeci
Tamirci
Taştox
Tenekeci
Textci
Texsıci
Tmaneci
Tıfıngci
Tırbci
Tırpanci
Tıtunci
Tozci
Tuxlaci
Xanci
Werxanci
Wnewan
Zengenci
Zinci
Zompci


ARDWAN (Qeraş, Ayreci, Arış tahnıtox) : Merdımo kı tenan, arışan ayre dı tahneno ey r van qeraş yan zi ardwan, ayreci. Merdımo kı ardi roşeno ey r zi van ardci.
  Ayrey veri heme ayrey awı bi.
Madem kı qıse ayri ra abıyayo, ayreyd destan zi esto cı r van dıstari. 
 
ASINGEREY (demırcinı): Asınger yan zi demırci, o kı asın ra i u heceti vırazeno ey r van asınger yan zi demırci. zenati r zi van asıngerey yan zi demırcinı.
  iyo kı asıngeran vıraşt inan ra tayd cı ny: Xener, kardi, şemşr, qalui, zengen, hwe, torzin, merı, şiş, tewqı, şişa nani, şiş kebabi, qedum, aku, sırsi, dahri, tırpanı, zomp, asın teqe u penceran, kesey kberan, asın ra kberi, asın orşmey kberand textınan, rzıl gırd dewar gırdayenı yan zi estoran qeydkerdenı u herwına. Cayo kı tey demırcinı (asıngerey) bena cay r van asıngerxane.
  Zenat asıngerey veri zi perey kerd u ravrd ewro zi wıniyo. Zeneet do zahf bı qimeto. Merdım kı asıngerey ken, pa hım weş idarey xo y keyi ken u hım zi pa ben dewlemendi.

AŞXANECI (Loqantacı, şami pewtox) : Merdımo kı şami vırazeno u roşeno ey r van aşxaneci. Cayo kı tey şami roşna cay r zi van aşxane. Aşxaneci qand şami vıraştenı u rotenı xo r cay akeno u wıja dı şami vırazeno u roşeno. Aşxaney wexti zahf cı rayan kışta, cad qonaxkerdenda karwanan, xan u otlan kışta, yan zi xanan miyan dı vırazıyay. B n cayan, merkezand sukan dı, cayo kı insan tey bolo, dukan mukani est u cay dayen u gırotenı u alvriyo cayan dı zahf aşxaney estibi. Zahf keyan u merdıman idarey xo şami vıraştenı u rotena kerd. Ewro o zenat demd verni vşri kar u perey keno. Ewro her koşe dı aşxaney esto. Tabi aşxanecılıxey r u şami vıraştenı r zi zanayenı u meharet lazım bı.

 AŞLECI (Aşlevan, Aşle kerdox, darı ra darı neqık): Merdımo kı dar u beri qand meywe tepıştenı aşle keno, ey r van aşleci, yan zi aşlevan. Aşleci gıland dar dı ım aken u jewna darı ra hend masurey qırm cıken u an ken ımi miyan. Bahd coy fek cı weş aput yan zi iyna pşen kı, o qırm tey wışk nbo, yan zi cemed niyerzo u cıra gan nvıziyo. O letey qırmıyo tern ımi miyan dı xo gno, tepşeno. Tepışt tepey a, eger o kamci darda meywi ra cıkerdo, o gılo kı aşle biyo meywey a darı dano. Tabi aşlekerdenı zi demd cı esto. Van kes dar u beri demd aşlekerdenı dı aşlekero. Man aşli darı ra darna resayena. A dıdını her darı ra darı aşle nbeno. Dara kı tı ken aşle ker van o aşleyo kı tı an nezdi a darı bo kı o aşle tepşo.

 BAQIRCI (Baqırvan) : Merdım kı baqır ra i vıraşt ey r vat baqırci. Baqırciyan ln, sıhanı, tası, sitıl, sini, lengıri, tawa, irbıq, leganı u herwına fıraq tey şami u i werdenı u şımıtenı, iyo awın dekerdenı u teyberdenı vıraşt. Baqırcılıxey r zi zenat, hner u zanayenı lazımı bi. Cayo kı tey iyo baqırn vırazno u roşno cay r zi van baqırxane.

  BAXIWAN (Baxeci, baxe vıraştox, bahe pawıtox): Merdımo kı baxe kareno, resneno u wınno cı ra ey r van baxıwan yan zi baxei. Baxıwan dar u ber kareno u kard baxiya mıjul beno. Merdımo kı baxıwaney keno van kari ra fahm bıkero u cı dest ra biro. Duri ra kar u bar baxıwaney zahf rıhat aseno. Labır wıni niyo. Van baxıwan wext i karıtenı, wext meqeskerdenı, bırnayenı, wext aşlekerdenı, wext biyayenı u arkerdenı, wext awdayenı, wext zıbılkerdenı u herwına bızano. Baxıwaney r zi tecrbe u zanayenı lazım a. Bı nzanayena awı yan zi zıbıl vşi bıd cı dar u ber, yan zi meywe u zerzewat veşeno. Bawı yan zi bzıbıl verd fına rınd nbeno u beno wışk. Wext cı dı aşle nker ntepşeno. Wext cı dı nbırn, nqesn gr u şn nben. Welhasıl cı r zanayenı şarta.

  BAZAR U BAZARCI: Merdımo kı bı bazarkerdena, meydan dı, cay do akerde dı yan zi bazard i rotenı dı i bazar keno, vayeya (Fiet) cı beli keno, nano pa, i herineno u roşeno ey r van bazarci yan zi bazarvan. Cayo kı, yan zi meydano kı o i tey yeno bazarkerdenı u rotenı, cay r zi van bazarxane. Bazaran dı iyo kıhan u newe yeno rotenı. Bazar meywi, bazar id werdi, bazar id keyi u herwına bazari est. Mal bazaran bol cı vayeyda xo bın dı, yan ercan yeno rotenı. Cayo kı tey meywe, zerzewat u kıhoyi yena rotenı cay r van mewlexane. Cayo kı tey dewar u arwey yen rotenı van mezat. Cayo kı i keyi, i xoradayenı, iyo kıhan u newe yeno rotenı cayan r zi van ispayi. Cayo kı tey tene yeno rotenı cay r zi van Arsa.

  BETONVANEY (Beton, betonrıjnayox, betonci, betonvan) : Merdımo kı beton vırazeno u rıjneno ey r van betonvan yan zi betonci. Ban, qonax, xan, saray u herwına iy xo tey sıtarkerden kı vırazıyay, qand ser u bın inan gırotenı beton rıjnay. Beton qand emnıyet n vıraştan, insan kı inan miyan dı sıtar ben u heyat xo ramen zor mhim u lazım bı. Ser cı qand zımıstani, qand varan, şıli u şerpi, serd u germi gırotenı beton zaruri bı. Bın cı zi qand vıjyayena heşeri, demaşkl u id wıni lazım bı. Jew zi qand raştkerdenı u duzbiyayenı lazım bı. Beton wexti zi ya qum u tmıyankerdena imentoy ra, yan zi alawıtena lınci ra vırazıyay. Vıraştena lınci dı sımer karard, sımer dekerd u tmıyan alawıt.

  BEZIRGAN (Qmaşrotox, Manifaturacı): 1-Merdımo kı qmaş herineno u roşeno ey r van bezırgan. 2-Merdımo kı dewı bı dewı, sukı bı sukı geyray, i xoradayenı u herwına rot yan zi herinay inan r zi vat bezırgan.

  BIRKETCI (Birketvan, pirketcı): Merdımo kı birket vırazeno u roşeno ey r van birketci. Cayo kı tey birket vırazno u roşno, cay r zi van birketxane.

  BIYANCI (Biyanvan, susci, susvan): Merdımo kı dard susi (Biyani) ra awa susi vırazeno u roşeno ey r van biyanci. Biyani r ma van sus u awda cı r zi van awa susi. Tay merdımi awa cı vırazen, ken irbıqd serd doşi miyan u ke bı ke, qolan bı qolan, dever bı dever sukı miyan ra (arşi miyan ra) geyren u roşen. Tay cay zi est zey honıkxaniya aken u tey roşen. Cayo kı zey honıkxaniya akerdo u tey sus roşen cay r van susxane. Sus roy verdı, layan verdı qum u herda qumını u herda sura cıftını, kilını miyan dı beno. Kes rian cı erdi bın ra vejeno u ano cı ra awa susi vejeno. Veri rian susi awı miyan dı newsınen, bahdo cı ra awı vejen.

  BORICI: Merdımo kı bori vırazeno, roşeno, yan zi erdi bın ra qand awı berdenı rz keno, ey r van borıci yan zi borivan. Borıci boriyan gorey dergey u kılmeyda cı, inan cıkeno, keno p ya u p dımı rz keno. Borıcılıxey r zi wstayinı u zanayeney lazıma.

  BOSTANCI (Bostanvan, pawıtox bostanan): Merdımo kı bostan, yan Zebeş, Beşiley, Xeyar, Encur u herwına iyo zey ninan kareno, şıno cı ver u inan paweno, beno roşeno u idarey xo bı perand inann rotena keno, ey r van bostanci. Tabi teniya o kı bostan kareno nşıno bostanand xo ver. Wext beno bı perana merdım tepşeno u rışeno bostani ver. Ma inan r van pawıtox bostanan, yan zi beki bostanan.
  Merdımo kı kar bostani keno, van karıtenı, awdayenı, zıbılkerdenı, kendenı, mabndayenı, seyregkerdenı, vaş miyan ra inayenı, kokan cı pırrkerdenı, leman vşan qılaynayenı, gezoy cı pakkerdenı, orşmey cı gırotenı yan zi telikerdenı, tizi vera muhafaza kerdenı, Arwş, Kze, Krbeş u Xozan ra pawıtenı u herwına biyayenda cı ra fahm bıkero. Merdımo kı n iyan nzano, o nşeno weş bostancinı zi bıkero yan zi cı ra weş qezenc bıgiro. Kar bostancinı zi jew qol kard zıraetiyo. Mesela wexto kı kes nzano kamcin zebeşı biya u şıro juda xaxı cıkero u biyaro nbeno. Wexto kı ju zebeşı bıbo u end rozi vşi tı ay lemı sero verd, a do ravro u niro werdenı. Qand coy van kes kar u bard bostaney ra fahm bıkero.

  BOYAXCI: Merdımo kı boyax vırazeno, boyax roşeno u boyax keno, ey r van boyaxci yan zi boyaxvan. Boyax u boyaxkerdenı zi babet bı babetiya. Boyaxkerdena iyand textınan, boyaxkerdena ds u zewbi iyand wınisinan, boyax kerdena sewl u herwına. Boyax zi bı rengı-rengo. Boyax kerdenı hım iyan weş mısneno, nişan dano u hım zi metin tepşeno. Wexto kı kes iy boyax keno, o rew rewi ırmış nbeno u nrıjyno.

 

KAR U ZENAT-2

KOYO BERZ

  CAMCI U CAMCNI (Camvan) : Merdımo kı cam bırnay, cam ra teqe, pencere u herwına qand roşnayi kerdenı cam ra i vıraşt, ey r vat camci.
Camciyan cam bfeyan, teqan, penceran, serd kberan, qomidinan, refan u herwına vıraşt u kerd pa. Cayo kı tey cam bırno u roşno cay r van camxane. Kard cam vıraştenı r van camcinı, camcinı kerdenı-kerdış.

  CANAN U CANANNI (Cananey, cananvaney): Merdım kı erdan axayan, wrand erdand bolınan bı nime karen, yan zi wınn erdan ra, mal u mlkd axayan ra inan r van canan. zenati r zi van cananey. Jew-jew canan esto wrand erdan ra yan zi axler kı hetı gırweyno inan ra meeşı u werd xo gno u hemver cı cı r kar cananey keno. Merdımo kı cananey keno van zıreat u kard zerzewat, meywe u tene karıtenı ra zi weş fahm bıkero u i sero tecrbey cı estı bo. Kar cananey zi kar do rıhat niyo. Cı r nefes do hera u zanayenı lazım a. Wext beno canan wekileya wrd erdan zi keno u karkeri (recberi) dano gırweynayenı. Kard cananey r van cananinı, canani kerdenı-kerdış.

 CANBAZEY U MEZAT (Mezatxane): Meydano kı tey dewar u arwey yen rotenı cay r van mezat yan zi mezatxane. Merdımo kı dewar u arwan roşeno ey r zi van canbaz. Merdımo kı canbazey keno van bol şit bo u zahf zuri bıkero u vşi vajo. Ey ra namey cı canbaz neyayo pa. Canbaz teniya kı dewar u arwey roşen inan r nvan. Canbaz kı dılayan dı kayken, kı dıroli kayken, kı dıhetana kayken, kı bı qıse u eştenana kewn mıletı miyan u mıletı xapeynen u herwına inan r zi van. Kard canbazey r zi van canbazinı, canbazinı kerdenı-kerdış.

  CELAD U CELADCNI : Merdımo kı seran cıkeno, seran perneno, insanan kışeno ey r van celad. Tabi celadey kar u zenat niyo. Kar bwijdaney, barbarey, zalımey u xedareyo. Qand coy kes nwazeno riy celadan bıvino. Labır demd kolonyalizmey dı xeyl celadi estibi. Ewro zi est, labır ewroy celad moderize kerdey. Celad peyd perdi u nvinayey. Kes kı Celadinı ken, kes bwijdaniy. Uzdan u insaney orşmey inan peyda nbena.

CIRCIRVAN U CIRCIRVANNI-Palokeci (Palokevan, Pemevetox): Merdımo kı bı cırcır dı peme vejeno, ıgit u pemi p ra abırneno ey r van Cırcırvan, yan zi pemevetox.
  Merdımo kı peme kareno u peme roşeno ey r zi van palokvan, pemevan yan zi pemerotox.  
  Tabi b ninan peme cınayox, ıgitrotox, balyekerdox, peme ra doşeg, werxan yan zi balışney vıraştox, peme rstox u herwına zi est. Cırcırwaney r, cırcırwaninı r zi tay zanayenı lazıma. Van kes makinan ra fah bıkero. Cırcırwaninı kerdenı-kerdış, kar do rehat niyo.

  CINDAR U CINDARNI : (Cındarey) Merdımo kı cın cı est, yan zi cınan vineno u inan dı qısey keno ey r van cındar, yan zi cınci. Cındari wınna falda insanana cınan zi. Ez nzana cıni est yan cıniy. Labır şard ma miyan dı bol yeno qalkerdenı u vajno. Bol merdımi est na ray ra perey qezenc ken. Qand coy zi kar u zenetno qand inan. Tabi kar u zenat cındarinı, kar do nweş u nerındo.

 AQMAQCI U AQMAQCNI : Merdımo kı aqmaqan tamir keno, gaz dekeno yan zi roşeno ey r van aqmaqci yan zi adılgeci. aqmaqcinı kerdenı r zi zanayenı lazıma. Keso kı aqmaqcinı keno, kesan r van aqmaqcinı kerdox zi.

 ARŞI: Cayo kı tey zahf dukani est, cay alvri, cay rotenı u herinayenı, dayenı u gırotenı, cay ticaret kerdeno. Her babet i u dukan her babet mali arşi dı est. Kesi r ıi lazım bo kes arşı dı vineno. arşi zahf şn u qerebalıxo. Zahf şar u şlıg şıno lazımey a keydo xo arşı dı temin keno. O cayo kı zahf dukani est, zahf şar şıno u zahf tey i roşno u herineyno, cay r van arşi yan zi suk.

 ELTUGCI U ELTUGCNI (Rızci, Medrebci, Rızwan): Merdımo kı rız kareno yan zi roşeno ey r van rızci. Tabi kı rız karen, van zanayey eltug karıtenı b. eltug zey tenand binana nkarno u niyawdeyno. eltug dıha vşi awı u zahmetey wazeno. heta dem van awa eltugi, eltugi miyan ra kemi nbo. Hetan kı niro tawd xo u nreso. eltug karıtenı u wınyayena cı kar do zahf zehmeto. Van kes vist u ıhar seati eltugi vero bo. eltug bi tepeya ey bı tırpan yan zi qaluana inen. (Labır ewro qand inayenı u p ra vetenı patozi vıjıyay u kar cı zahf biyo rıhat) Veri bı tırpan u qaluana inay, kerd şele u ard cıwnan ser. Cıwnan sero ya o arnay yan zi bı rewt u mısasana o kway, sap u rıziya p ra vet, abırnay. Sap cı qand veşatenı, qand zımıstani dewar u arwan bındı rakerdenı hewaday, dendık cı, rız cı zi qand werdenı berd kerd ıwal u kwariyan miyan. Kes kı eltugcinı ken van kari ra fahm bıker.

 ERI U ERICNI (erinı, rotoxo seyar): Merdımo kı dewı bı dewı, qolan bı qolan, ke bı ke, dever bı dever, ca bı ca geyreno, i roşeno yan zi vera mald xo y rotenı mal herineno, yan zi keno p ver (Tıronpe) ey r van eri. O karo kı o keno kari r zi van erinı. eri esto iy xo erzeno xo mıl, xo paşti u beno roşeno. eri esto iy xo barkeno deward (Deve, Qatır, Bergir u Herr) bari u beno roşeno. N serand bahdoynan dı zı tay eri iy xo y rotenı bar ken Tıraxtor, Qamyon, Dolmış, motorand hirtekerınan u herwına u ben roşen.
  eri iy xo teniya bı perana ndano. Herwına, mal bı malnaya tıronpe keno (Pvırneno) u roşeno. Wext beno şeker dano hak gno, murey dano perey gno, say dano xele gno, sabun dano kesmey gno u herwına. Bı no hesaba iy xo keno pver u roşeno. (Mesela haki to ra gno dano mı, xele jewnay ra gno dano jewnay). iyo kı gno u dewan dı nşeno bıroşo, ey zi gno u ano sukı dı roşeno. Şıma zan eriyan ser zahf meselok, fıqrey u peyhwatey est. Ju ju fını Rıb roşeno, mot herineno. erıcinı r vşi zanayenı lazım niya, labır van heb ımakerdeyb, bış bazar bıker u bıroş.

 ERXCI U ERXCNI (erxvan): Merdımo kı kardi, xeneri, şemşr, meqes u herwına fekan hacetand pa i bırnayenı, cıkerdenı bı erxa keno nu (tuj) ey r van erxci. Kes kı veri erxcinı kerd siya xo ya erxi eşt xo doşi u ke ke geyray u veynday vat erxci ame erxci.

 IMENTOCI U IMENTOCNI : Merdımo kı imento roşeno, yan zi depo keno ey r van imentoci. Cayo kı tey imento roneyno u roşno, cay r van depoy imento rotenı yan zi imentoxane. imentocinı kerdenı r zi sermaye lazım bı. Van qand herinayenı perey cı u qand depo kerdenı cay ci y depo kerdenı bıbiyay.

 ILAGEY U ILAGNI (ılag): O kı ılagi keno, peme u peşmi ra i vırazeno ey r van ılag yan zi ılagwan. iyo kı ılag vırazeno inan ra tayd cı ny: Cıli, şıqi, ebey, xırari, ıwali, tewrey, heqibey, pırn pemeyın xaşlıni, şali u herwına.
  Tabi n iyan ya peme ra yan zi peşmi ra vırazen. Peme yan zi peşmi veri bı qewsa cıneyna, pser kewna, bahdo dolab dı, yan zi rsta dı rseyna, bena la u rs. Peme yan zi peşmi dolab yan zi rsta dı rsi u bi la u rs tepey a, ılagi dı cı ra iy xoradayenı, sero ronıştenı u sero rakewtenı vırazno. Hetan kı peşmi yan zi peme la u rs nbo ılagi pa nbena. Wext beno tay iyan nime peme u nimey cı zi peşmi ra vırazen. Tabi n wırna tmıyan dı, yan zi ca ca rseyn. Pırn pemeyın xaşlıni zi veri ılagi dı vırazıyay u camrdan day xora. Demo kı fabriqey vırazıyay, no kar ılagey zi pa merd u kewt tarixi miyan. O dem dı zahf keyan idarey xo bı ılagi kerdena kerd. Tabi ılagey kerdenı r zi marifet, zenet u hner lazım bı. Wexto kı to cılda jewi weş nvıraşt, ey jewnay r, jewnay bini r, wıni-wıni mıletı xo miyan dı heme cara kerd vılla. Fın namey cı weş nvırazeno, yan zi sextekarey keno bıvıziyay, dıha kesi ılagey a xo ey ser nberd. Qand coy lazı!
m bı kı bol weş vıraşt u ımand mışteriyand xo kewt.
  Tabi kar ılagey zi kar do rehat nbı. Kar hermerdımi nbı roj dıws seati dezged ılagey vero roşo u ılagey bıkero. Cı r nefesherayenı, lqtengnkerdenı u idarekerdenı lazımı bi.

  Madem kı qıse rstenı ra dolab, rsta u qews ra abıyayo, ez wazena tiya dı heb zi bahs inan bıkera.
  DOLAB: dolab kışta necaran yan zi kışta dolab vıraştoxan ra vırazno. Zey tekerd temafilo (texsi, ereba). Qand tadayenı desteyd cı esto. Destna tadeyno, destna zi rs neyno feka u beno la. Van o la zey p qalın biro u nvısiyo. Qalıney yan zi bariyeya cı jew nbo, wext vıraştenı dı zi zey p nino. Qand karardenda dolabi, qamiş ra masurey vırazn u n masuran sero yeno rıştenı.
 
  RŞTA: Rşta daro raşto wışk ra vırazna. Serd cı dı darek ra zey delamiya darek do qılor (gırover) vırazno, qlı beno u ravreno dard rstay raşti ser. Serd ey dı zi zey derzınida mase tepıştenı, tl yan zi mx ra asın zey gastariya, zey helqaya ewt, qand lay tepıştenı ravreno ser. Rs ey miyan ra ravreno u yeno rıştenı. Rsta bı destana, zey delamiya doşbena u tey i yeno rıştenı. Rşta dı peme, peşmi u iyo zey inan yeno rıştenı u beno la, beno rs. O rso kı rşta dı yeno rıştenı, ey ra qazaxi, puıki, lepıki, kılawi u iyo zey inan vırazno.

  QEWS: Şıvda terna raşta hend destey qalını darda cı ra cıbıyna. A şıvı hiyey (terney) dı nan adıri ser, heb ken nerm kı wexto kı ewt ker nşıkiyo, yan zi cra naqelışiyo. Dund adıri sero heb kerdı nermı tepey a ay ken ewt. Wırna seran cı ken qli. Tla kı loqrand dewari ra vezen, tadan pro u ken wışk, a tlı wırna qlan miyan ra ravrnen u dar ewti ancen p ser, zey tirkwaniya ken ewt u tlı gırdan. Şekl qewsi zi zey şekıld tirkwaniyayo. Peşmi yan zi peme kewno mabnd dard ewti u a tlı miyan. A tlı bı desta ancıyna u vıradeyna u bı no hesaba tey yeno cınayenı u cser kewno. Tabi peme yan zi peşmi qand p vıradayenı, cser kewtenı qews dı yena cınayenı. Eger ncıney dolab yan zi rsta dı nin rıştenı u nben la yan zi rs. Cser kewt u duz bi tepey a bı rıhatey a yeno rıştenı. Qews şıvand dı daran ra vırazno. Mesela: Dar venri, dar Alucan, erugan, Dard bewrıncri ra, dard henari ra, dard vılayri ra, dard masri ra u!
 herwına.

 ILCI U ILCNI (Cılvan) : Merdımo kı cıl her, bergir u qatıran vıraşt, deşt ey r vat ılci. ılci cıl, qolan, wesar u herwına iy heywanand cınıştenı  u barwegrotenı vıraşt u rot. Ey zi nan xo o zenat u a ray ra vet. ılcinı kerdenı r zi heb zanayenı lazım bi.

 IRPCI U IRPCNI (ırpvan): Merdımo kı banan ırpı keno ey r van ırpci yan zi ırpvan. Şerbet ırpı dı herda sıp ra, herda kırecını ra vırazno. Veri cayo kı do ırpı bo (Mesela ds banan) o ca dawno, bahdo zi (Rınd wışk bi tepey a) ser dawıti ırpı beno.
  ırpı zerey bani yan zi dsan bani kena sıpe, roşnayi u pak tepşena. Wexto kı dsan wedan ken ırpı, zerey cı beno roşnayi. ırpı zi babetd kıreckerdena. Veri kırec insanan dest nkewt, yan zi nşay vej, cora ırpı kar ard. Wext biy dewıjan fıraq xo y rıwenıni yan zi tenıyıni bı herda ırpa şıt u kerd paki.
ırpcinı kerdenı r zi zanayenı lazım bi. Her merdım nşeno ırpı bıkero. ırpı kerdenı r sebr do hera lazımo. Kar do zaf tenıko.


  DARWAN U DARWANNI MAXCI (Maxvan): Merdımo kı max, tirı, estunı u dar ban vıraştenı roşeno, yan zi resneno ey r van maxci yan zi darwan. Dar u ber banan ya mşan dı yan zi dahlan dı yeno reseynayenı. Maxci dar kı newe bırn inan herineno, ano gıran cı cıkeno inan duz keno, pur (qaş) cı roteno (Purkeno) u qand rotışi hadre keno. Cayo kı o dar u ber tey yeno rotenı cay r zi van meydan dar rotenı yan zi darxane. Darwaninı kerdenı r zi sermaye lazım bı. Van dari bıherinay yan zi bıresnay u biyard bırot.

  DENDIKCI U DENDIKCNI (Dendıkvan; leblebıci) : Merdımo kı dendıki, fıstıxi, nıhey, qıznawi u iyo zey inan (yan iy erezi) pıraynay u rot ey r vat erezci yan zi fıstıxci, yan zi dendıkci. Fıstıqcinı, dendıkcinı kerdenı r zi ca u sermaye, makiney tey pıraynayenı u herwına lazım bı.

 DERMANCI U DERMANCNI (Dermanvan, dermandar): Merdımo kı derman vırazeno yan zi roşeno ey r van dermanci. Cayo kı tey derman vırazno u roşno cay r zi van dermanxane, yan zi Ezexane. Dermanxane dı babet-babet derman yeno hadrekerdenı u rotenı. Tay dermandari est bı xo derman vırazen u roşen. Qand derman vıraştenı bol vaş u vıllıki welat ma dı est. Derman sera hewtay cı vaş u vıllıkan ra vırazno. Qand derman vıraştenı vaş u vıllık welat ma şari dest nkewn. Labır ı fayde ma nzan hemını kar biyar u cı ra derman vıraz. Dermancinı kerdenı r zi zaf zanayenı lazım bi. Van vıllıki bısınasnay u derman vıraştenı ra fahm bıkerd. Derman şaş vıraziyay yan zi şaş bıdeyay jewi şay pa bımıro zi. Qand coy van dı o wardı weş zanayebiyay.

  DEŞTOX-DEŞTENI (deştvan, terzi) : Merdım kı ınay xoradayenı vıraşt u deşt, inan r vat deştox, deştvan yan zi terzi. iyo kı deştoxan deşt inan ra tayd cı ny: Qolıkı (işlıgı), aket, pantoli, şali, pırn, şılwali, şelwari, picema, fistan, legı, palto, ınayo bin u herwına. Deştoxey r zi zanayenı u zenat lazım bı. Deştoxey kar do zor bari, nazik u tıtiz bı. To bırnayenı dı yan zi deştenı dı şaşey yan zi xetereyda werdi bıkerd u iyo kı to destı bı u to waşt bıderz o heme pede şiy u xerpıyay. Cayo kı tey i derzno cay r zi van Terzixane yan zi deştoxxane. Kar u bard deştenı r zi zaf sermaye lazım bı. Van to deştoxxaney xo pır qmaş u herwına kerd kı to bışay kar bıker. Mışteri babet babeti qmaş u babet babet rengi wazen. Ey ra van dukkand deştenı dı heme babet ra qmaş bıbıyay.

 DEVECI U DEVECNI (Devewan): Merdımo kı devey wari keno, pa şeley kırşeno, karwaney keno, bar wegno u pa ticaretey keno ey r van Deveci yan zi Devewan. Zahf keyey est, idarey keyd xo bı Devana ken. Hemver pere yan zi teniya inan dan gırweynayenı. Bı perana pa şeley kırşen u karwaney ken. Dewı ra pa mal ben dew yan zi dewan ra ben sukı, sukı ra ben dewı u herwına. Devecinı kerdenı r zi sermaye u nefes do hera lazım bı. Perey to ınbiyay to pa devey bıherinay to do seni pa karwaney bıkerd. Kar devecinı zi zahmet bı. Qand kı ju ju fını devey cı hj kewt u har biy. Van to do bızanay inan seni hjey ser bıfin u biyar ray ser.

 DSKER U DSKERDENI (dwarci, dsvan, dsvaney): Merdımo kı ds keno ey r van dsvan yan zi dsker. zenati r zi van dsvaney. Demo kıhan dı dsvaney zahf perey kerd u bol ravey şibi u zeneat do verkewte bı. Ewro zi hewna o zenat perey keno u zeneat do ravey şiyayeyo. Qonax, Qele, Pırd, Set, Bend, Xan u Hemam (keraşo) wexti heme destand zenetkarand n zeneati destan bın ra ravrd u bı destand inan a amey kerdenı, vırazıyay. O wext vıraştena dsan dı si kar ard. Labır ewro zewbi iyo suni u fabriqan zahf kar an. Mesela Tuxla, birket, kerpi u iyo zey inan.
  Ewro teknik zahf ravey kewto u verdı şiyo. Zahf iy n cayand xo tey sıtarkerdenı heme hadre fabriqan ra yeno u pa vırazno. Demdo veri dı zey ewroy, wına imento u fabriqey imentoy zi ın bi. Dskerdenı r zi zaf zanayenı lazıma. Wexto kı ds raşt niro yan zi si weş siyerı nnışo bahdo şeno bıxıliyo u bıbo sebeb kıştenda kı bındı manen kesan.

 DNGCI U DNCNI: Merdımo kı dingı gırweyneno u hemver peran yan zi teni, teney gırnayi qand blxr u jewbi iyan pur cı sera beno, ey vaydano, pur u dendıki c ra abırneno ey r van ding ci. Siya dingı hım dewariya ancna u hım zi insani bı doşida xo ya ancen. Kar soqiyan, dingı kena. Dincinı kerdenı zi kar do rehat nbı. Jew jew fını dingciyan bı xo siya dingda xo arnay, doş kerd u pur tenan sera kerd.
 
 DISTARI: Dıstari dı siyan ra vırazna. Herayey u loxeya wırna siyan zey p ya. Wırna siy dıstari zi zey tekerand erebana roverdık. Werted sida bınnı dı asın yeno ronıştenı. Hemver ey sida corn werte dı zi qlda dı qat asınd sida bınni abıyna. Koşed cord sida coryını sero zi destey yeno ronıştenı, qand desta tepıştenı u tadayenı (erxkerdenı). Asın sida bınnı qlda sida sernra ravreno u si nışen p. A qlda sida seri ra iyo kı yeno tahnayenı vıradeyno. Destey seri yeno tepıştenı u siya seri yena tadayenı, erxkerdenı. Bı no hesaba teneyo kı a qlı ra yeno vıradayenı, kewno werted wırna siyan u yeno werdikerdenı, tahnayenı. Dıstari hım bı jew merdımi ya, hım zi bı dı merdımana yena tadayenı, karardenı.
  Dıstari dı qimelıx, blxrlıx, kftelıx yeno tahnıtenı u vıraştenı. B ninan nebi, qıznawi u iyo wına zi tey yeno tahnıtenı. Dıstari bı qwet destiya yena tadayenı (erxkerdenı) u iyo werdi tey tahneyno. Dıstari zi ayrey destan wexti bı. Hewna zi newe dewand ma dı dıstari est u yen karardenı.

 DORCI U DORCNI (Dorvan): Merdımo kı dorı u dori vırazeno, yan zi roşeno ey r van dorci. Babet babet dori est. Dor awı honıkkerdenı, dor rıbi, dor sıskı, dor rıweni u herwına. Dori i pak verdan u nverdan kfıki dekew u bıhelısiyo. Veri honıke (Buzdolabi) ın bı, hemını qand awı honıkkerdenı dor awı karard.
Kar dorı u dori vıraştenı kar do zaf tenık u zor bı. Her kesi nşay dorı yan zi dori vıraz u dorcinı bıker.


  DUKANDAR U DUKKANDARNI : Merdımo kı dukan cı esto u tey i roşeno ey r van dukandar. Tabi babet-babet dukan u dukandari est. Tay dukandari iy werdenı, tay xoradayenı, tay meywe u zerzewat, tay derman (herbabet, yan fıraq şıtenı, xo şıtenı, xo sawıtenı u herwına), tay xo paykerdenı (Mesela sewl, cizme, puık u herwına), u tayd cı zi iyo bino cure be cure an u tey roşen. Kes şeno wajo karkerd welat ma sera pancs-vist cı dukandar u idarey keyd xo bı a dukandarey a ken. Zahf cay est qand dukanan vırazıyay. mesela, mewlexane, ispayi, arşiy sanayi, arısa, cay altun rotenı, cay qmaş rotenı u herwına. N cayand wınasinan dı zahf dukani p kışta vırazıyay u tey i yeno rotenı. Dukancinı kerdenı r zaf sermaye lazım bı kı to pa i bıherinay u biyard dukan xo pa pırr kerd kı to bışay kar bıkerd.

 

ELAF U ELAFNI: Merdımo kı tene, yan cew, xele, mercuy, nıhey, kşnı, lobıki, maşıki, mısri (Nebi), fasulyey, kınci, rız u herwına roşeno ey r van elaf. Meydan yan zi dukan kı tey roben u roşn cay r zi van ARISA. Elafi tene dewıjan u cıtran ra bıcem (Toptan) herinen, an ken pırozını yan seradı ro, toz, qırş u gemara cı cı miyan ra ken pak u bı kara roşen. Elafinı r zi sermaye lazımo kı pa teney bıgir u qand teney miyan kerdenı zi depoy yan zi dukani vıraz yan zi kır ker.

EMANETI U EMANETCNI (Emanetvan): Merdımo kı i bı emanetey a gno, yan zi herunda deynan dı iyo bıqimet bı emaneteya cı hetı roneyno, ey r van emaneti. iyo kı roneyno ey r zi van emanet, yan zi i emaneti. Emaneti kes iy xo y bıqimet, yan zi altun-maltunan xo ronano cı hetı. Ver ney se seyupancas serı veror, emanetiy welat ma Heci u Xocay, Mılay u Şxi bi. zey banqayand ewroy bi. Şari berd iy xo yo bıqimet emanet inan kerd. Xerajand Otoboz, texsi u qamyonan dı, meydanand Teyaran dı, cay werzanayena Kaşkaşok (Tırn) u Tıramvayan dı, Otl u Xanan dı u herwına cayan dı emaneti est. Tay emaneti bı perana emanetan gn xo hetı, tay cay zi qand mışteriyand xo, qand rayvanand xo, iyan bı emaneta gn xo hetı. Babet-babet şekl emanet gırotenı est. Kar u bard zanati r zi van Emanetcinı.

EMBARCI U EMBARCNI (ENBARCI U ENBARCNI): Merdımo kı, embaran dı tene, erzaq u iy zey inan depo keno, embar keno, hewadano u heta wext vaybiyayeney yan zi qedinayeney nımneno ey r van embarci yan zi embarwan. Merdım kı embarcılıxey ken, i hewadan kı, o i piyasara werzo u vaybo kı, ber bıroş. Tay zi iy xo y vşi ben deken. Merdımo kı embarcinı keno, o hım mal herineno keno embarand xo u hım zi cı ra vejeno u beno roşeno. Embarcinı kerdenı r zi zaf sermaye lazımo kı pa i bıherin u i embar ker. Xo ra kes kı Embarcinı kena, merdım wahr sermayiy.
Tay qand zımıstani, qand vaybiyayenı, qand rotenı, qand nımıtenı i enbaran (Depo) dı depo ken. Enbar teni, enbar asıni, enbar imentoy, enbar meywi u herwına. Tay zi enbari vırazen u bı perana i deken. Tay zi kır dan i teykerdoxan. Cayo kı i tey enbar beno, wıjay r van Embarxane.

EMELE-RECBER U RECBERNI: Merdım kı idarey xo bı emeleyina, bı recbereya ken inan r van karkerdox recberi. Karkerdox emeley rojane kar ken, rojane qezenc ken, rojane peran xo gn u rojane wen. Kar inan kar do dewam u ramıte niyo. Wexto kı kar qedno perey cı zi qedn. Wexto kı kar cı qedno, şın meydand emeleyan dı, cay vınderdenda kar diyayenı yan zi kı cı r karker lazımo yen vinen cayan dı, şewra rew vınden kı jew biro u cı bero kar. Wext beno bı heftana şın cad kari dı vınden, labır kes nino cı nbeno kar yan zi xo r kar nvinen. Peydı destveng ageyren keyand xo. Emeley kar banan, kar erdan, weşanayenı, xılnayenı, pakkerdenı, weinayenı, beton rıjnayenı, ke pakkerdenı, ray vıraştenı, koli kırıştenı, koli werdikerdenı, bar kırştenı, zengenkerdenı, si şıknayenı u herwına ken. Mı cordı vat bı kar cı karo rojaneyo. Wexto kı di ken, ndi nken. Wext bkarey dı ya qahwexanan dı roşen yan zi keyand xo dı roşen. Tay-tay qahwey est kı kı xo r geyren kar, tey roşen. kı xo r kar nvinen zi şın qahwan dı roşen, beno jewi r karker lazımbo u biro cı bero. Wexto kı bkar manen, deyna ay şımen u deyna xo r werd herinen. Ne sigortay cı esto u ne zi ina. Wexto kı cad kari dı qezay biro cı sere dı plekd prd xo ra şın. Ne emniyet cı y kari u ne zi sigortay ciy karkerdenı esto. Boka qezay niro cı sere dı. Wexto kı biro way inan r way qe u quld inan r, heme ben prişan u kewn kan, qand qıra xo vetenı u xo sıtar kerdenı. Kar emelan kar serd lıngano, bıbo ken, nbo rakewn. Kar u bard erdan kerdenı r, kalan meywe u zerzewati kerdenı r, meywe u zerzewat inayenı r zi van recber ziraeti.


EREBECI U EREBECNI (Erebevan): Merdımo kı bı erebada xo ya bı perana i beno ey r van erebeci. Tabi end babeti erebey est. Ereba destan, ereba estoran dımı kaşkerdenı u ereba bı motorı. Ereba destan, merdımi i barken u xover yan zi xopeydı ancen u ben. Ereba estoran antenı, erebada destan ra zahf gırda u zahf i barbeno. Qand kı estori ay xo dımı ancen. Şar iy xo y gırani, koli, asın, arış u herwına bar ereband peyd estoran ken. Erebey bı motor zi en bolki rayand duran dı, mabn dew u sukan dı yen kar ardenı. Zahf merdım u keyey idarey keyd xo bı erebana ken. Keso kı kari keno ey r van Erebeci, kari r zi van Erebecinı.

ERQCI U ERQCNI (erqvan): Merdımo kı erqı aşaneno u cı ra awı beno ey r van erqcı yan zi erq aşanayox. Tabi her merdım şeno erqı aşano. Labır o kı erqı aşaneno van bızano kotira awı şına, kotira kewna erdan ser kı wıjara bero erdan ser u pa erdan awdo. Erqi zi babet-babetiy. Erq awı cı ra berdenı, erq lexeman, erq eltug karıtenı u pa awdayenı, erq bori berdenı, erq ayrand awı u her wına. O kı erqı aşaneno, van berzeya cay u cı ra şiyayena awı bıgiro xo ıman ver u wıni aşano. cayd erqı berz, cay nızm verdo, cı ra weş awı nşına. Koşan erqı metin nkero, cay tenık verdo ya do bıteqo u hetnaya şıro yan zi awı do cı ra bısıziyo, teber kero u hetnaya şıro. Do semed vınibiyayenda awı bo. Ney ra van kes heb cı ra fahm bıkero. Şıma zan welat ma dı awı tılsıma u derman heme iya. Qand coy van erq awı berdenı, gever awı weş bir vıraştenı u metinib kı, awı salme nşıro u vıni nbo. Keso kı kar u bar erqı aşanayen keno eyr van erq aşanayoz u kari r zi van kar erqcinı.

ESTORCI U ESTORCNI: Merdımo kı estoran terbiye keno, inan mısneno cınıştış, wınyno inan ra, inan wari keno u resneno ey r van estorci. Estor mısnayenı r u cınıştenı r zi xeyl zanayeney u tecrbey lazım . Terbiye kerdena estoran, wınyayeneya cı u cınıştış cı bol zehmeto. Qand coy van kes estoran ra u zıwand inan ra fahm bıkero. Keso kı estoran terbiye keno, inan wari keno, wınyno inan ra eyr van estorcı, kari r zi van kar Estorcinı.

ETTAR U ETTARNI (ettarvan, ettarci): Merdımo kı iyo werdi, xır u xal, iy qekan pa kaykerdenı, qanık, şeker qekan, cincık-mincıq, murey, lilık, şane, qınqanci, meqes, kardi, gley qekan kaykerdenı, delame, lif xo pa şıtenı, derman ıman, hene, fitık qekan, lay ına deştenı, rs, rştey, masurey, cızdani, tewrey, pleki, qayış, sabun destan, lewanta, qolonya, toxım zerzewati, qelem, defter, silgi u herwına roşen inan r van ettar. Ettar zey eriyo. labır eri geyreno ettar cay do werdk dı yan zi ql dı i xo ronano u roşeno. Cad xo ra nlweno (yan barnkeno u nşıno cana). Ettar iyo werdi-merdiyo şenık u ercan roşeno. Ettarcinı kerdenı r zi heb sermaye lazımo.

FALCI U FALCNI: Merdımo kı falı akeno u wınno faland insanan ey r van falci. Falcılıxey r zi zanayenı u şeytaney lazıma. kı falı aken, van bızan iyan umış p ker u bı zurana cı r ray bıvin. Falwınyayenı zi babet babeta. Tay bı qaxıdana wınn falda falakerdoxan, tay qahweya, tay wınn miyand destan, tay wınn estaran ra, tay pere ken awı miyan, tay qelbd xo dı i tepşen u tay zi bı cınand xo ya falı aken. Kes kı wınn falı inan r van falı wınyayox u kari r zi van falcinı.

FAZCI U FAZCNI (şut u şutcinı, rıbe): Merdımo kı pere yan zi mal xo bı qat-qat pere yan zi deyna, bı roj, meng yan zi serana dano jewi u wexto kı dem cı bı temam hım peran xo u hım zi qat-qat kard cı ya gno ey r van faizci yan zi şuti. Faizci key faiz gırotoxan veşnen. Qand coy faiz dayenı u gırotenı dind slami dı men u heramo. Faiza perey dayenı yan zi gırotenı kar do weş niyo. Faizcinı kerdenı yan zi faiza i yan zi perey dayenı key bol insanan veşnena u bena semed xırabe kerdenda key faiz gırotoxan.

FIRUNCI U FIRUNCNI (Nanpewtox u Pewtoxinı): Merdımo kı nan pewjeno u roşeno ey r van fırunci, yan zi nanpewtox. Cayo kı nan tey yeno pewtenı u roşno wıjay r zi van fırunı yan zi nanpewtexane, cay nanpewtenı.
Nanpewtoxi pewtexanand xo dı babet- babet nan pewjen u roşen. Nanpewtenı r zi hner u zanayenı lazım a. Pewtexaney b nan pewtenı, nangoşti, (qimali, Lahmecuni), kılori, tawa, bancan siyay adırkerdenı u herwına zi pewtexanand xo dı bı perana pewjen. Kes kı Fıruncinı ken, van ardiy paki u iyo pak kar biyar, xo pak tepş u zaf diqat bıker kı iy nani miyan nkewo u nan pak biro.

GAWAN U GAWANNI: Merdımo kı şıno dewari ver u idarey keyd xo bı kariya keno ey r van Gawan. B gawani, jewna esto kı şıno arwan ver, ey r zi van Şıwane.
Ferq mabnd n wırnan no yo, jew şıno arwan ver, Şıwaneyo, jew şıno dewari ver, gawano. Kes şeno wajo jew şıno heywanand keyiy werdiyan ver, jew şıno gırdan ver. Heywan werdi, yani arwey, mi, kavır, bız, bızki. Heywan gırdi, ga, viştıra, kolık, manga, nalı, camusı u herwına. Gawani hergı şan-şane dewari an key. Labır şıwaney amnani şewı zi gema arwan vero beno u inan ıraynen. (Tabi b istisnayan, b zımıstani, puk, şıli u şarpi yan zi id bini).
Jewna ferq zi mabnd ninan dı esto o zi noyo. Gawan nan u werd keyand wrand dewaran ra arkeno u ey dano klfet xo. Labır şıwane wına niyo. Nefs şıwani gawani vşriyo. Şıwane bı peran yan zi teneya şıno arwan ver u i beno klfet xo r xerc keno u dano werdenı. Gawan perey zi bıgiro, tene zi bıgiro fına zi zey parseciyana dewı miyan ra parse keno u ey klfet xo r dano werdenı. şıwani teniya nan cı wrand arwan sero yo. Parse-marse nkeno. Gawan wext beno ına u arduy xo zi wrand dewaran ra vejeno. Labır meeşa şıwani tım gawani vşriya. ımkı kar şıwani dıha zehmeto u kar do bı rısko. Wext beno şewı xırxızi (Dızdi) yen arwan cı tıren. Wext beno Verg u Heşi xo bı bolda arwana gırdan u yen kewn miyan. Yan kılm cı hezar dışmen cı est u kar cı zor talukeyo.

GEMICI U GEMICNI (Gemivan, kelekci): Merdımo kı bı gemiya hemver mal yan zi peran, merdıman awı sera, Ro, La yan zi dengız (bahr) ra merdıman, i yan zi dewar-mewari ravrneno u na kıştı ra beno a kıştı, ey r van gemıci. Gemıci kışt ra merdıman ben kışt u a kıştı ra an na kıştı. gemıcılıxey r zi zanayeney, qwet u asnawı kerdenı lazıma. Merdımo kı asnawı nzano o nşeno gemıcinı, gemıcılxey bıkero. Wexto kı awı miyan dı qezay biro cı sere dı, plı ver yan zi vay ver gemıya cı dindeyo, van asnawı bızano kı, bışo bı asnawı kerdena gan xo u raywanand xo ( kı şa) bıreyno.

GEZICI U GEZICNI (Gezıvan): Merdımo kı gezi vırazeno u roşeno ey r van gezıci yan zi gezivan.

GOLIKCI U GOLIKCNI (Golıkvan): Merdımo kı golıkan wari keno, yan zi şıno inan ver ey r van, golıkci yan zi golıkvan.

GOŞKAR U GOŞKARNI (sewlwan, postalvıraştox) : Merdımo kı postali (sewli) vıraşt, deşt yan zi tamirkerd ey r vat goşkar u zenati r zi vat goşkarey yan zi goşkarinı. Zenet goşkarey zi zenet do zahf kıhano. Ewro zi hewna goşkarey u zenat goşkarey welat ma dı pere keno. Hewna zahf merdımi bı goşkarey kerdena idarey keyd xo ken u qean xo pa wari ken. Tabi goşkarey r zi zanayenı, hner u meharet lazım o.

GOVENDWAN-KAYWAN-KAYKERDOX: Merdımo kı kay kaykeno u ser govendı tım anceno ey r van govendwan. Govendwan teniya o kı kay kaykeno ey r nvan. O kı zewbi zi kay kay keno, şno u hergı si bın ra vıjno ey r zi van govendwan. iy ra xo kemi nverdano, şnayiyan u cemaat şlıgan ra xo kemi nverdano ey r zi van govendwan. Govend antox, kay kerdox koti veyvey beno, yan zi kam veyve yan zi şnayey keno veyndeyno kı, biro ser govendı banco u veyvi şn kero. Jew jew cayan dı kay kaykerdoz, ser govendı antox aşıkan est, weş kay kayken. Hım veyvi yan zi şnayinı ken şn, hım zi wexto kı kay kayken xeyl perey arken. Wexto kı kay kayken u kaya cı weş bena u weşd şari, şlıgi şına şlıg bı demetana perey erzeno ser.

 

HELAWCI U HELAWCNI (Helawvıraştox) : Merdımo kı helawı vıraşt, yan zi rot ey r vat helawci, helawvıraştox yan zi helawrotox. Şard ma miyan dı helawı zahf yena werdenı. Şar ma  Zaza-Dımıliyan mısatey zahf werdenda şiraniyo. Bı tenekana helawı herineyay u zımıstani amey werdenı. Tabi helawı en bolki zımıstani yena werdenı. Amnani kes buro, german ver vre gneno kesi ro. Qand coy amnani zahf nina werdenı. Feqir-fıqaran zahf wext nan xo bıhelawa werd. Helawı heruna şami gırot. Helawcılıxey, helawcinı veri zi perey kerd, ewro zi hewna perey kena. Cayo kı tey helawı vırazna yan zi roşna cay r zi van helawxane.

 HEMAMCI U HEMAMCNI (KERAŞOCI, Hemamgırweynayox): Merdımo kı hemam dano gırweynayenı ey r van hemamci yan zi hemamgırweynayox. Cayo kı tey awı germ bena u mıletı şına bı perana kena xoro, cay r zi van hemam yan zi keraşo.
  Hemam dı hemamci, delek u klxanci est. Hemamci hemami dano gırweynayenı u kı yen serey xo şwen, wedan mısnen cı u inan r hawli ben. Klxanci adır hemami fn acı u awa cı ken germ. Deleki zi, merdım kı yen hemam dı serey xo şwen, eger bıwaz deleki miyaney inan lif (kese) ken, vılnen, lim gand cı vejen u serey cı şwen. Yan bı lifkerdena gan cı limi ra ken pak. B ninan zi jew-jew hemamand gırdan dı aycı u karker zi est. Hemamcinı hım veri u hım zi ewro perey kena. Welat ma dı şewra rew merdımi şın hemam dı serey xo şwen. Swregı dı hir hemam tarixiy kıhani est. Ninan ra jew erdi bın dı vıraşto.

  HENECI U HENECNI: Merdımo kı hene vırazeno u roşeno ey r van heneci yan zi henevıraştox, henerotox. Hene cıni u keyney sawen xo destan. Hene veyvan dı, roşanan dı yeno karardenı. Jew jew fını keso kı, xorto kı jewjno, ser gışta eya qıjı ken hene. Keyneka kı do veyvı bo, ver veyvbiyayenda ay şın hene ken. Hene sawen ay dest. Tabi cıni u keyney kı şiy yan zi uza dı hadrey zi hene sawen xo dest.

  HONIKCI U HONIKCNI ( meşrubatci): Merdımo kı iyo honık roşeno ey r van honıkci, honık vıraştox yan zi honıkrotox. Honıkci awa honıkı, doyo honık, cemedox (Dondırme) u herwına iyo honık bini roşeno. iyo honık şımıtenı en bolki amnani yeno rotenı. ımkı amnani dınya zahf beno germ u zeriy merdıman veşen. Qand coy zahf yeno karardenı, şımıtenı. Honıkcinı kerdenı hım veri u hım zi ewro perey kena. Zaf keyey, zaf merdımi idarey keyd xo honıkcinı kerdena ken.

  SPAYICI U SPAYICNI: Merdımo kı ispayi dı iyo kıhan, yan zi dest ra gırote roşeno ey r van ispayıci yan zi delal i rotenı. iy ispayi teniya dukanan sero nroşno. Herwına bıdelaleya (Bı veyndayena), bı psero vşikerdena zi yeno rotenı. Jewjew fını iy iflaskerdenı, yan zi mal merdımand qaaxciyano kı ameyo tepeştenı zi meydand ispayi dı yeno rotenı. spayi o cayo kı, yan zi meydano kı tey i destan ra u ercan yeno rotenı cay r van. Kes kı ispayıcinı ken van cambazi b u heme layan dı kay bıker. Wıni nbo nşen mal bıroş.

  KEEC U KEECNI: Merdımo kı keey vırazeno u saweno ey r van keeci yan zi keevıraştox. Zenat keecinı zi zenet do zahf kıhano. Kee vıraştenı u keecinı r zi zanayenı u qwet lazım bı. ımkı keeciyan hemaman (keraşo) dı keey bı lıng u pized xo ya sawıt. kı keey vıraşt emr cı zahf derg nbiy. ımkı tozd keci ra biy werem yan zi nweşiya zeri u pizi gırot.
  Veri welat ma dı keey bı rengureng vıraşt. Keyan dewlemendan koşand wedand xo dı rakerd u şar sero ronışt. kı hal u wext cı weş bı wedey inan meymaney bı keand rengınan a xemılyay. Ewro zi hewna Sukda Swregı dı keeci est kı, keey vırazen u idarey keyd xo bı a keecina ken. Cayo kı tey keey vırazn yan zi roşn, cay r zi van keexane.

 KERGE U KERGE KERDENI-KERGEC U KERGECNI: Merdımo kı engurı pay keno, awa cı vejeno, keno şire u ano keno lnand kergan miyan, şirey cı gırneno u keno rıb ey r van kergeci yan zi kerge kerdox. Kergeci pılolda rıbiya kesmey, pastx, sıncıxi u herwınay zi vırazeno.

  KILTCI U KILTCNI: Merdımo kı kıliti vırazeno, tamir keno yan zi roşeno ey r van kılitci. Cayo kı kıliti tey vırazn yan zi roşn cay r zi van kılitxane, yan zi dukan kılit rotenı. Keso kı kılitcinı keno van dı o wardı zanaye bo.
 
 KIHANCI U KIHANCNI: Merdımo kı iyo kıhan arkeno, gno u roşeno ey r van kıhanci. Kıhanci asın, fıraq baqırn kıhani, ınayo kıhan, postal kıhani, postey u herwına gn u roşen. Cayo kı kıhanci tey kıhancinı keno cay r zi van kıhanxane.

 KINCICI U KINCICNI: Merdımo kı kınci kareno yan zi roşeno ey r van kıncıci.
  Karıtenı u werzanayena kınci zi zey teniya niya. Kınci zi van end roj yan zi heftan ra fın biro awdayenı kı, weş pırr kero u nan bıdo. A dıdını van hewna kınci tam nbiyo, fek qata cı, maşıkda cı nteqayo kes bıino kı nrıjiyo erd u zay nbo.
  Şıma zan kınci zi pıraynen u cı ra zahf i vırazen. Qand kftey degrotenı, qand tahın vıraştenı kınci soqiyand werdiynan dı, destan dı kwen. (Qand kfte vıraştenı yan zi iyand binan, ey veri pıraynen, bahdo kwen). Nzana şıma werd nwerd? Kftand kınci r vatenı ıniya. Kes boyda cı ra beno serweş, beno mırd. Hıma kesi fek dı heleyn u şın war. tam cı zahf weşo.

  KOLICI U KOLICNI: Merdımo kı koli roşeno, koli keno werdi u koli bırneno ey r van kolıci.
 
 KOMIRCI U KOMIRCNI : Merdımo kı komır vet yan zi komır rot ey r vat komırci. Komıro en rındo xoverdaye darand mazri ra yan zi belıwr u şavlri ra vırazıyay. Veri zey rewtana derg mşan miyan dı koli ken. Bahdo koliyan an ken kozigı u qand veşnayenı ql tey verdan u ser cı herrı ra gn, Bahdo a qlı ra a kozigı nan pa u fek a qlı zi gn. B hawa gırotenı a kozigı bı hald xo ya veşena u koli ben komır. komıri zi zımıstani mangalan u soban miyan dı veşnen u xo serdan ver pa ken germ. komıri sero ay, qahwe u şami zi vırazen. Qahwe u aya serd komıri zahf demını u bıtam bena. Cayo kı komır robeno u tey yeno rotenı, cay r van komırxane yan zi meydan komır rotenı.
Komırcinı en bol ki dewıji u dew kı tey mşey est ken.


 KFTECI U KFTECNI: Merdımo kı kftey vırazeno u beno inan roşeno, yan zi qand rotenda cı ca akeno, tey vırazeno u roşeno ey r van kfteci. Kftey zi babet babet vırazn. Kftey goşti, kftey kınci, kftey qawırmi u herwına. Kftey wışk, yan zi şirawın vırazen.

 LEHIMCI U LEHMCNI : Merdım kı iyo baqırno qlbiyaye, yan zi prakewte bı lehima pya dıskınay ey r vat lehimci. eşitd pya zamqkerdenı bı. Cayo kı tey lehim beno, cay r zi van lehimxane. Veri welat ma dı zaf ciyo baqırn est bı. Qand coy zi kar lehemcinı zaf bı.
 
  LLIKCI U LLIKCNI: Merdımo kı lilıki vırazeno yan zi roşeno ey r van lilıkci. Lilıki zi babet babet yen vıraştenı. Lilık destan, lilık tunıkkerdeney u lilık dsa kerdenı. Lilık vıraşteney r zi zanayeney u zenat lazım o. Kar u zenat do bol bari u bı rısko. kes xetay do werdk bıkero, ya herımno ya şıkyno u yan zi cayd kesi bırneno u keno dırbetın. Ey ra van kes bol diqet bıkero. Qand kı weş vırazo van lilıkan xo bıxemılno u zey veyvekana kero.

  LULICI U LULICNI: Merdımo kı luli vırazeno, roşeno yan zi cıneno ey r van lulıci. Luli vıraştenı r zanayeney u zenet lazım o. Luli cıneyeney r zi meharet, hner u qabiliyet lazım o. Van nefes do bol tey bıbo kı bışo luliya xo sur kero u bıcıno. Luli cınayenı tam, tam meharet u hner wazeno kı, bışo umış p kero u p biyaro.

 



  MACUNCI U MACUNCNI: Merdımo kı macun vırazeno, roşeno u anceno cayan ey r van macunci yan zi macunvan. Macun babet babetiyo. Tay qand ql, qelaş u herwına cayan gırotenı ancno. Tay qand duzkerdenı u weş mısnayenı ancno. Macun ancno text u dsan ser. Macun qand germkerdenı u gırotenı ancno. Macuncinı kar do tenıko. Qand coy kes kı macuncinı ken van dı o wardı Wahr tecrbanb.

  MERCI U MERCNI: Merdımo kı bı yewmed xo ya, bı perana merı keno ey r van merci. Merci en bol ki baxe, rez, dık u cayo kı cıtı u cıtr nşeno dekewo u tey cıtı bıkero cayan merı ken. Merı qand tey i karıtenı, bın daran sıstkerdenı, vaş cı arkerdenı u herwına bena. Wexto kı kes bın dar u mewan merı nkero, hera cı hawa ngiro, vaş cı nineyo rınd nben u rınd ntepşen. Wexto kı tepş zi meywey cı bı goştın u rınd nbeno. Bol zeyıf u ıqırık beno. Welat ma dı, demd veri dı zaf merdıman idarey keyd xo bı merı kerdena kerd. Ewro zi mercinı esta labır zey veri niya. Kar u bar mercinı bol biyo kemi.

  MEWLEXANECI U MEWLEXANECNI: Merdımo kı dukan cı mewlexane dı esto, yan zi mewlexane dı meywe, fırig, mış, zerzewat u kıhoyiya kı dewan ra yena ey beno mewlexane dı bıcem (toptan) roşeno u hemver a rotenda xo sera iy xo r gno ey r van mewlexaneci. Mewlexane dı sera %95 i werdenı yeno rotenı. Cayo kı iyo kıho, meywe, zerzewat, qezenc, mışo wışk, hıngımn, rıb, rwen, kesme, pastx, sıncıxi, tar u tur u iy werdeno kı dewıj u cıtri an tey roşen cay r zi van mewlexane. Mewlexanecinı kerdenı r zi sermaye lazımo kı pa ca tepş, i bıherino u sermayi xo destı bıarno.

  MŞECI U MŞECNI: Merdımo kı mşe kareno, resneno, pawıtoxeya (Bekılıxey) cı keno, ey bırneno keno koli, yan zi keno komır u beno roşeno ey r van mşeci yan zi mşevan.

  MOZAYIKCI U MOZAYIKCNI: Merdımo kı mozayik rıjneno yan zi roşeno ey r van mozayıkci. Mozayık siyan ra vırazno, beno tewrd xerci u rıjneyno. Mozayık qand metin biyayeney, duzkerdeney, weş mısnayeney rıjyno. Zu-zu fını mozayıki miyan boyaxo bı reng u rengın ken miyan kı, rengın bıvıziyo. Mozayıki en bolki siyand mermerınand aqmaqlıyan ra vırazno.

   NALBEND U NALBENDNI: Merdımo kı nalan dano bınd lıngand Estor, qatır, bergir, Her u herwına ro ey r van nalbend. Nal dan bınd dewarand bar wegrotenı ro kı bın lıngand cı wexto kı iyro gn dırbetın nb, sera npaziy u derbi nwer. Veri nalbendinı perey kerd, labır ewro sera %70 nalbendey wertera werışta.

  NAQLIYECI U NAQLIYECNI: Merdımo kı i barkeno deward barwegrotenı, wasıtand barberdenı u bı perana mali beno ey r van naqliyeci. Veri welat ma dı neqlıyecinı bı deve, qatır u bergirana kerd. Ewro bı ereba, piqab, tıraktor u herwınaya ken.

   NECAREY U NECARNI (marangoz): Necar, (Dartaş) o Merdımo kı dar u ber, text u ido textıni ra i vırazeno ey r van necar. Necar u zenat cı r zi van necarey, necarinı. Necaran dar, ber u textan ra no i vıraşt. Destey hacetan (aletan), qapqapi, koni, nirey, haleti, cıwn, text nani, dolab, kber (qapi,deri) teqa, pencera, mase, iskeme (krsi), sedr sero ronıştenı yan zi rakewtenı, text bani, text loxı (darlox, qeys), rewt bani, mısasi, textan ra sekuy, sandıqi, sandıq barbarkerdenı, tewlay, erewey, qomıdini, kıtaplıxi u herwına. Necarinı r zi wustayinı lazımı bi. Necarinı kar do bol bariyo u zaf diqet wazeno.
  Zahf merdıman idarey xo bı necareya kerd. Zeneat necarey, necarinı o wext zi ewro zi hewna perey keno u ravreno. Cayo kı tey necarey bena cay r zi van Necarxane.

  NIQARACI U ZIRNACI-NIQARACNI U ZIRNECNI: Merdımo kı veyvan dı, şahiyan dı, roşan u rojand şnayan dı bı perana nıqara cıneno ey r van nıqareci yan zi aşıq. O kı zırna cıneno ey r zi van zırneci yan zi aşıq. Nıqara u zırna cınayenı r zi zanayeney, nefesherayey, tehamlkerdeney, hner u hnermendey lazıma. O kı nıqara u zırna cıneno, van bızano her hawa ra pıro do u kayan sur kero. Wexto kı nzano her hawa ra pıro do kes ey nbeno u pa nıqara yan zi zırna ndano cınayenı.

  QAHWECI U QAHWECNI: Merdımo kı ay yan zi qahwe vırazeno u bı perana roşeno, ey r van qahweci yan zi ayci. Yan kes kı qahwexane yan zi ayxane gırweynen inan r van. Cayo kı ay u qahwe tey yeno vıraştenı u rotenı, cay r zi van qahwexane, yan zi ayxane. Qahwecinı veri zi perey kerd ewro zi kena.

  QAMIŞCI U QMIŞCNI: Merdımo kı layan kıştı ra, dahlan miyan ra qamiş bırneno u ano roşeno ey r van van qamişci. Cayo kı qamiş tey roneyno u roşno cay r zi van meydan qamiş rotenı yan zi qamişxane.

  QAMQECI U QAMQECNI: Merdımo kı qand adır wekerdenı u veşnayenı qamqan dar u berd wışki ano u roşeno ey r van qamqeci. Qamqeci daran wışkan keno werdi, keno zeli u roşeno. Şıma zan dar u ber u koli veşatenı bol keyan tebera inan nan pser. Demo kı varan vareno ben hi u rewrewi nkewn acı. Qand acıvıstenı qamqey wışki yan zi zel darand wışkan cı r lazım. Cayo kı qamqey tey yen rotenı cay r zi van dukan qamqe rotenı yan zi qamqexane.

  QAMYONCI U QAMYONCNI: Merdımo kı qamyona cı esta u bı perand xo ya bar barkeno u beno ey r van qamyonci yan zi qamyon gırweynayox. Qamyonı ramıtenı r van qaxıda ramıtenı (Ehlıyetı) bıbo. B qaxıda ereba ramıtenı kes nşeno ereba Wasıta) bıramo. Qamyon ramıtenı r zanayenı, hner, tecrbe, rehat hereketkerdenı, nefesherayey u herwına lazım o. Qamyoncinı kerdenı r sermaye lazımo kı pa qamyonı bıgiro u bıgırweyno.

 QAYNAXCI U QAYNAXCNI: Merdımo kı iyo asınn dıskınay pro u pya zelıqnay ey r vat qaynaxci. iyo asınn u alet asınn kı şıkıyay qaynaxcıyan bı qaynaxa fına pya qaynax kerd. Cayo kı tey qaynax beno cay r zi van qaynaxxane. Zenat qaynaxcinı hım demd veri dı u hım zi no demdı ravreno.

   QELAYCI U QELAYCNI: Merdım kı fıraq tey şami vıraştenı, werdenı, şımıtenı, tey iyo awın berdenı u dekerdenı, qand pakey u newekerdenı qelay kerd inan r vat qelaycı. Qelaycıyan fıraq kıhani qelay kerd. Her keyi van serı fın yan zi dı-hir seran ra fın iy keyd xo y baqırın qelay kerd. Cayo kı tey fıraqi qelay ben, cay r van qelayxane. Zenat qelaycinı ewro merdeyo, qand kı keso zey veri iy baqırni kar niyano.

  QESAB U QESABCNI (Qesabvan) : Merdımo kı dewar u arwey cıkerd u goşt cı rot ey r vat qesab. Qesabvaney, qesabcinı r, yan zi qesabey kerdenı r sermaye lazım bı. Qand dewar u arwe herinayenı u warikerdenı.
Dewaro kı qesaban cıkerd inan ra tayd cı nbi: Ga, manga, golık, nalı, camusı, deve, viştıra u herwına. arweyo kı cıkerd: Mi, kavır, bızı, bızkı, beran, tışk u herwına. Demo verın dı xezal u kosbesi zi welat ma dı zahfi bi. Seydwanan seyd inan kerd. Wexto kı vşi kışt goşt cı rot. Cayo kı tey heywani cıben yan zi goşt cı tey yeno rotenı, cay r van qesabxane.

  QIYMALI, QIYMALICI U QIYMALICNI (Lahmecun u lehmecunci): Nano kı goşt, piyaz, şamıki (Fırengi), govlegi, beharat u herwına ken tmıyan, nan nand tenıki ser u pewjen, nani r van qiymali. Merdımo kı inan vırazeno, yan zi roşeno ey r zi van qiymalıci. Tay fıruni est qiymali vırazen dan qekan yan zi karkeran, zi inan ben roşen u sera end cı xo r gn. Tay zi bı perana dan vıraştenı u ben roşen. Zaf merdıman qıymalıcinı kerdena, qıymali vıraştenı u rotena idarey kerd xo kerd.

 

PALIC U PALICNI (palikerdox): Merdımo kı hemver peran pali keno u idarey xo bı paliya keno, ey r van palıci yan zi palikerdox.

 PARSELCI U PARSELCNI (Emlaqi, parselkerdox): Merdımo kı qand ban, dukan u zewbi i u wargeh vıraştenı erdan parsl keno u roşeno ey r van parselci yan zi van erd rotox. Zordari (Zorbedari), zalım u xedari, axa u begleri mal nearan nezdi sukan cı ra bı dard zoriya, bı ercaneya herinen, cayan parsl ken u perand bolana, bı vayeya roşen mıletı. Jew qrış dan wrd erdan, se-dısey qrış cı ra qezenc ken.

PARSEC U PARSECNI (PARSOX): Merdımo kı şar u keyan ra parse keno, pere yan zi mal ardano u idarey xo a ray ra keno ey r van parseci yan zi parsox. Merdım kı parse ken, tı bıkış kar nken. fın mısay rehatey. Qand parse kerdenı, van perd rid kesi werzo. Her merdım nşeno parse bıkero. Tay merdımi est, veyşaney ver mıren, labır fına zi parse nken. Parse kerdenı karo en pis u rezilo. Tay est mecburey ver parse ken, tay zi est kı kfi parse ken. Parseci en bolki ver camiyan, roj ni dı orşmey mezelan u herwına cayan kf u şahiyan xo r weinen. Keye bı keye, ke bı ke, dukan bı dukan geyren u parse ken.

 PATOZC U PATOZCNI: Merdım yan zi merdım kı patozı kar an, gırweynen u pa kar ken inan r van patozci yan zi patoz gırweynayoxi. Patozı qand tenan, qand sap u dendıkan tenan pra abırnayenı, qand sap tenan sımerkerdenı u herwına yena kar ardenı. Patozı seat miyan dı kar des karkerdoxan roj kena. Erd teniy kı nay bieran feka, heb tened cı gırot u sap cı erdo verdayo, sapi arken u an nan patozı feka u qand werdenda dewariya zımıstani ken sımer u ben ken merekan. Patozı qand medrebi (eltugi) zi kar an. Bı patoza rız u sapi p ra abırnen.

  PAYTONC U PAYTONCNI: Merdımo kı bı perana paytona mışteriyan beno u resneno cad cı ey r van paytonci. Veri welat ma dı zahf paytoni esti bi. Şar herunda texsi nıştışi dı nışt paytonan. Hım texsiyan ra dıha ercana berd u hem zi kesi bı nıştenda inana orşmey xo diy. A erebaya kı pa merdıman ben ay r van paytonı, o kı ay rameno ey r zi van paytonci, kard cı r zi van paytoncinı. Wexto kı hewna erebey bı motori icad nbibi, padişay zi bı paytonana şiy.

  PENIRC U PENRCNI: Merdımo kı penir vırazeno u roşeno ey r van penirci yan zi penir vıraştox u rotox. Penir vıraştenı r zi zanayenı lazım a. Peniri zi babet-babet yen vıraştenı u qalıb ben. Peniro sıpe, peniro zerd, peniro patilın, toraq, terine u herwına. Penir vıraştox van zanaye bo kı, bızano end tırşeyneno, end vındaneno u end amin erzeno de. Tay tay est kı pernircinı ken, labır bı xo penir nvırazen. Şari ra herinen u kar xo nan ser u roşen.

  POSTECI U POSTECNI: Merdımo kı postan dewar, arwe u heywanand binan ano, zeran postan taşeno, inan terbiye u solı keno, keno wışk u qand karardenı roşeno ey r van poste rotox yan zi posteci. Poste rotox veri postan weş iyna taşeno. Van bol diqet bıkero kı ne bıdırno u ne zi tenık bıtaşo. Yan rıwen serd cı yo kı leşı ra ameyo u pa mendo ey bıtaşo. Bahdo bero pak kero, solı kero u posti terbiye bıkero u wışk kero. Bahd n iyan postan ya cay dukan dı yan zi bazar dı beno roşeno. kı postan herinen, qand sero nımazkerdenı, ronıştenı, kee, cıl u şıqan sero rakerdenı u herwına kar an. Tay postan zi veri ra wexto kı dewar yan zi arwan poste ken van, sere ra tum vej. Yan cayd cı ndırn u zerar nd posti. postan wınisinan qand meşkan kar an. postey tum ndıryayey qand tey meşkı niranayenı, penir, toraq, terine, rwen, rıb, qawırme u herwına i qand zımıstani u hewadayenı kar an. postan miyan dı o i nhermno u telef nben!
o. meşki veri zey buzxanand ewroy, zey dolaband serdkerdenı kar ard

  POSTAC U POSTACNI: Merdımo kı xeberan ano u beno, yan zi naman rıştenı resneno wrand name gıroton, naman vılla keno, ey r van posta ardox yan zi postaci.
  Veri posta ardoxan bı estor, qatır u bergirana no kar kerd, namey berd u ard u wrand cı ra kerd vılla. Labır ewro n iyan makiney, motorsikleti u pısıqltiy kar an.
  Posta ardox verni zu-zu fını kışta dewletı ra amey tepıştenı. Zu-zu fına kışta Beg, Şx u Axleran ra amey tepıştenı. Zu-zu fını zi end Mıxtaran mıntiqan, yan zi end dewan xo miyan dı merdım bı perana tepışt, ey namey inan berd u resnay cad cı. (Tabi n namey kı kesan wınasinan kerd vıla, ne cayand duran bi. Ma vaj dewan ra ard Sukı, Swregı ra berd ermugı yan zi dewand cı, ermugı ra berd Alduş yan Zi dewand cı u herwına, cayand nezdiyan ra p ra kerd vılla, berd u ard) Tabi ewro no kar posta ardoxey u berdoxey heme bı wasıtana u kışta dewletı ra beno. end teknik ravey şıno u kewno ver, hend zi teknik karkerdeney ravey şıno. Heta-heta bı tay iyand teknikan ra, tay kar u bari zi wertera werışt u herunda karkerdoxandı robot, makiney yan zi datay ken.



 
RAYBER U RAYBERNI: Merdımo kı ray mısneno, yan zi fineno ray nzanayan ver u coyo kı do şır beno resneno o ca ey r van rayber yan zi ray mısnayox. Merdımo kı raya raştı mısneno merdıman u inan rayda şaşı ra aarneno rayda raştı ser inan r zi van rayber. Rayberinı bı babet babeta. Rayberina şari, rayberina ray mısnayenı, rayberina verkewteney, rayberina eşir u merdımand xo, rayberina teşfiq kerdenda iyan u herwına.

  RADYOCI U RADYOCNI: Merdımo kı radiyo vırazeno, tamir keno, roşeno yan zi radyo dı pırogram vırazeno, qısey keno ey r van radyoci.

  REWTCI U REWTCNI (Rewtwan): Merdımo kı rewtan banan vejeno, bırneno u ano roşeno ey r van rewtci. Şıma zan welat ma dı qand serd banand herınan rewtan kar an. qand coy lazımey a şari zahf bı rewtan esta. Cayo kı rewti tey yen rotenı cay r zi van meydan rewt rotenı yan zi rewtxane.

  RIZC U RIZCNI (RIZWAN): Merdımo kı rız kareno yan zi herineno u roşeno ey r van rızci. Cayo kı rızci tey rızcinı keno cay r zi van dukan rızi yan zi rızxane. Rız karıtenı r zi zanayenı lazıma. Her merdım nzano, yan zi nşeno rız bıkaro u ey bıresno.

 SAZCI U SAZCNI (SAZDAR, SAZBEND): Merdımo kı saz cıneno, dri keno u idarey keyd xo a ray ra keno, ey r van sazbend yan zi sazci. Sazbendi veyve, kf, roşan, şnayi u şahiyan dı saz cınen u hemver a cınayenda xo perey gn. Sazbendi van bızan her hawara bıcın kı, bış bir tepıştenı u perey qezenc bıker. Saz cınayenı r zi zanayenı u hner lazım o.

  SERAF U SERAFCNI (Altunci, zerci) : Merdımo kı altun, sm yan zi iyo bıqimeto xo ya kerdenı vırazeno, yan zi roşeno ey r van seraf. Serafcinı kerdenı r hım sermaye lazımo u hım zi zanayenı lazıma. Seraf van bızano heme i serafey vırazo. Van Altun ra fahm bıkero, altuni bısınasno, bızano awı bıdo cı u babet babet i cı ra vırazo.
  iyo kı serafan vıraşt inan ra tayd cı ny: Gıştane, Goşare, Bazın, alme, Rzılı, Altun pereyıni, Heb altunıni u herwına.
  O dem dı zi, ewro zi serafey weş perey kerd u cı r sermayey do zahf gırd lazım bı. Ju-ju fını kardi u xeneriy smın, yan zi altunıni zi vırazıyay. Jew bi qand alım, ss, xemılnayenı u xo ya kerdenı altun u sm ra i vıraşt. Qıseyda vernan estıbi. Merdımo kı ido weş u bıqimet ra fahm kerd ey r vat "Zey serafiyayo"
Cayo kı tey altuni vırazn yan zi roşn, cay r zi van serafxane.
  Madem kı qıse serafey ra abıyaya, ez wazena heb bahs almi bıkera. alme sm ra vırazno. Cıni almi ken sned xo ya. Werted almi dı ql esta, a qlı miyan ra şiş ravrena (Zey şişda awzind qayışan), a şişı ınay qlıkena u akışta qlda almi ra vıjna u zey filtekena almi ınay sero tepşena. alme zey qasnaxiya qıloro, gılovero. Koşand almi dı bı rzıla pul smıni yan zi altun werdk zey perand werdiyan rz ben u yen ronıştenı. Yan koşan almi zi bı altuna xemılnen.

  SERPUNEC U SERPUNECNI: Merdımo kı serpuney vejeno, bırneno, yan zewbi merdıman ra herineno u ano roşeno ey r van serpuneci. Şıma zan serpuney qand rezan u jewbi darand werdiyan newe karıtan kar an. Serpunan şanen mewand rezi ver kı, mewşri erd nkew u engura cı niro a erd u erdo nhelısiyo. Yan serpunan şanen dar u berd meywe dayenı ver kı, inan pay ra tepşo kı meywey cı erd nreso, payra hawa bıgiro u weş bıbo. Cayo kı serpuney tey yen rotenı cay r zi van meydan serpunan rotenı, yan zi serpunexane.

  SEWLC U SEWLCNI (Postalci, Sewlwan): Merdımo kı sewli (Postali) vırazeno yan zi herineno u roşeno ey r van sewlci. Cayo kı sewli tey vırazn yan zi roşn, cay r zi van sewlxane. Sewlcinı kerden r zi sermaye lazım bı. Van ca, dukan vıraşt yan zi bıherinay yan zi kır kerd kı bışay sewli biyard u tey bırot. Qand ardenı u herinayenda sewlan zi perey lazımi bi.

  SEYDWAN U SEYDWANNI-SEYDWANEY: O kı seyd keno ey r van seydwan. Tay seydwani est qand idarekerdenda xo seyd ken, tay zi est kı kfi u nweş seydiy, qand coy seyd ken. Tabi seydwani zi babet-babetiy. Tay seyd Arwşan, tay Zerecan, tay Teyr u turd bini u mıriıkan, tay seyd Kosbesan, Xezalan, tay Werdeg, Bet u Qazan, tay Lu, Verg u Heşan, tay Kze, Krbeşan u herwına ken. taynan qand werdenda goşt cı, taynan zi qand pur u posted cı seyd ken.
  Şıma zan seyd u seydwaney zi gorey xo zenatno. Hermerdım nşeno seyd bıkero. Qand seydkerdenı van kes nişandar bo. Wexto kı derba xo erzeno cı, van a derba cı veng nşıro yan zi heywano kı eşta cı ey dırbetın nverdo u bı a dırbeta ndo remro. Heywano kı dırbetın bo u bı a dırbeta bıremo, o dıha vşi ezab anceno. A dırbetı sero bena kl, lim gna u ey hergı rojı dana nalenı. Qand coy van dırba kı tı nan pa tı a derba ey bıkış u erd ra ker. Merdım kı nişanci, nişandari nb u nş derban xo pırod, nşen seyd zi bıker. Seydwaney r, seydwaninı r zi hner lazımo.
  Tabi seyd teniya bı eştenda silahana nbeno. Tay seydi est kı, bı feq, dahf,  ax u zewbi vıraştenda tay iyana ben. Mesela heywan miyand awı, mar u masey bı ax u selana, bı vıraştenda bend u zewbi aletana, ser cı nukerdenda qamiş u rewtana, bı kardi, cax u şişana ben. Taynan r zi feqı ronan u bı feqana tepşen. teyr u turi r dahfi ronan u pa tepşen. Hergı heywan bı babetna seyd cı beno.

 SCI U SCNI (Si şıktox, si vıraştox): Merdımo kı siyan bı zonpa, yan zi zewbi iyana şıkneno, bı aku yan zi zewbi iyana vırazeno ey r van sicı. Sici siyan qand banan, qand pırdan, qand ray, qand iniyan u herwına vırazen. Siyana ds dsbeno, bend ancno. Si şıknayenı u vıraştenı r zi hım zanayenı u hım zi qwet lazım o. Merdımo kı nzano, wexto kı zonp yan zi aku pıroda, cayo kı bıwazo o cara n, cana ra şıkneno u a si hermıneno. Zanayey si şıktenı u vıraştenı nbo, şewra ra heta şan nşeno des si vırazo. Gorey vıraştenda hergı i, van si bir vıraştenı u jewb kı, dso kı pa beno zey p biro u ewt nbo.
Zanat sicinı n serand bahdoynan dı vınderdo. Herunda siyan dı siy betonıni u beton yeno karardenı.

  SIWAXC U SIWAXCNI (Sıwaxwan, sıwaxkar): Merdımo kı sıwax kerd ey r vat sıwaxci yan zi sıwaxwan. Bahd dskerdenı mabn siyan veng maneno, yan zi duz nino. Qand mabnan gırotenı u duzkerdenı sıwax biy. Tabi b ney zi sıwax lazım bı. Qand pakey u weş nişan dayenı zi sıwax biy. Eger ds u ban newe vıraştey yan zi zahf kıhani sıwax nkerd, cın u cınawıro werdi u heşare mabnand vengan dı ca biy, halini xo r vıraşt, tey leyri kerd u biy boli. kı miyan dı ronışt zerar u ziyan day inan ro. Zewbi zi kar u faydey cı estıbı. Mesela zımıstani nverday qlan u mabnan ra serd şıro zere. Qand germ tepıştenı, qand emnıyet u sıtari sıwax lazım bı. Sıwax ya lınci ra yan zi vıraştena xerc u betoni ra vırazıyay. Kırec u imento biy tewrd qmd werdi u pa xerc sıwaxi vırazıyay.

 SOLC U SOLCNI: Merdımo kı solı tahneno u roşeno ey r van solci. Cayo kı solı tey yena rotenı, cay r van dukan solı yan zi solxane. Şıma zan solı wexto kı ocax ra vıjna heme zey siyana qeley-qeley a. Van qeley bıtahney, werdi b u cra abıriy. En werdiya cıya pakı qand insanan, qand şamiyan. A gırda cı zi qand dewar u zewbi iyan kar an.
 
 SOQCI U SOQCNI: Merdımo kı soqi kweno ey r van soqiwan yan zi soqıci. Soqi kwateney r vşi zanayenı lazımı niya. Labır ey r zi qwet u tay (denge) lazıma. Qwet kesi ınbo kes nşeno bı seatana soqı bıkwo, heb u pur teni p ra abırno. Eger tay kesi ınbo, kes nşeno bı seyana derban soqi cayro do u soqi bıkwo.

 

 ŞAHNE U ŞAHNEYNI: Merdımo kı wext cıwnan, wext mal werzanayenı yeno mal axleran, cıtrand wertaxand axleran kontrol keno u mali pra bara keno ey r van şahne. Şahne tım kışta axleran u wrand erdan ra yeno tepıştenı yan zi mali ser rıştenı. Şahne hergı roj mal wertaxan beli keno kı, kışta wertaxan ra niro tırıtenı. Şahne kışt ra zi wekil wrd mali yo. Kes kı şahneyinı ken, kışta axleran ra, kışta wrand mali ra meaşı yan zi herunda meaşı dı tene gn.

  ŞAHRIYEWAN-ŞAHRIYECI U ŞAHRIYECNI: Merdımo kı şahriye anceno, pırayneno yan zi roşeno ey r van şahriyevan yan zi şahriyeci.
  Qand şahriye vıraştenı van xeleyo en rındo bıqwet weineyno. Welat ma dı tay xeley est, inan qand şahriye vıraştenı, dan u danugı hewadan. Xeleyo en rınd u bıqwet weina tepeya ben ey weş şwen u an tizi vera rafinen u ken wışk. Wışk bi tepeya ey ken ıwalan u ben ayre dı werdi-werdi (Bol werdi) tahnen. Tahna tepeya ardan teni gn an cı ra mir vırazen (Tabi van mir cı zey mird nan vıraştenı nbo. Ey ra heb wışk, qalın u zahf rıwenın bo. Eger wıni nbo, qland asınd makined şahri ra nini war. Tabi veri şahriye bı destana kerd lofıki u bırnay. Labır ewro makiney cı est bırnen). O miro kı vıraşto ey an tay bı tay vıradan makinerda şahri miyan. Wexto kı miri vıradan, jew cor dı qolan makini tadano u asıno kı do bıpıloxno u vera qland şahriye warkerdenı miri biyaro o yeno war u miri pılozneno. O mir kewno qlan u cı ra yeno war. Wexto kı yeno war, perwaney (erx) bınida a makinerda şahri esto, jew zi perwani erx keno. erxkerd!
ena perwani qand kı, şahriyeyo kı yeno war, va ey ro deyo, ey wışk kero kı, o şahriye ndıskiyo pro. Bol wext perwani qeeki erx ken. ımkı o bol rehat erx beno. Labır qol seri, yan pıloznayena miri bol zahmeta. o kı qwet cı herunı dı nbo, nşeno des deqey xover bıdo.
  Tabi wexto kı şahriye qland perzund (szget) a lengerida a makinerı ra yeno, van nkewo erd. Eger erd kewo heme beno herı u toza. Qand coy zi cıl bındı raken. Tay hwey a makinera text heray u kılmi est kı inan ken bın. Wexto kı o şahriye yeno inan ser. Herga kı yeno cı ser, jew inan gno u beno şahriyey serd inan cılan sero tenık-tenık rakeno, qand wışkbiyayenı.
  Şahriyeyo kı anto, o cılan sero bi wışk tepeya, (xsusi qand şahriye pıraynayenı sobey kı kıştı ser neyn adıri ser u koşand cı dı cay tepıştenı u tadanayenı esto, bı ey ya tadan u tey pıraynen) ey ben soband şahriye pıraynayenı dı ey weş pıraynen. Şahriyeyo kı pırayneyno van tım sobey şahriye pırayneyenı bir erxkerdenı kı tey nveşo. Van ne xax bımano u ne zi bıveşo. Wexto kı adır bınd a soberda şahriye pıraynayenı bol nweker u şahri tım doş ker, ne veşeno u ne zi xax maneno. Kes tım kontrol keno u wınno cı ra. Wexto kı yeno tawd pıraynayenı, kes legan ano nano vera, fek a soberı akeno u cıra keno veng. O kerd veng tepeya, postana, qatna keno miyan. Bı no hesaba hetan kı hemi bıpırayn ramen. Bı no hesaba şahriye vırazno u pırayneyno. Tabi kar şahriye vıraştenı zi kar do kolektifo. Heme enbıryani, yan zi merdım p piya şahriye vırazen. Ver vıraştenı end hebi xo ken jew, xeberı dan makinevan şahriye antenı u van fılan rojı, fılan c!
adı ma hendey merdımi do şahriye banc. Eger wext ey bıbo o vano, beno, eger nbo verdano wextna. Qand şahriye antenı van kes wrand makinan hetı wext abırno. Zewbi rew-rewi nobetı nina kesi. Labır ewro fabrikey şahriye vıraştenı vırazıyay, babet-babet şahriye vırazen. Zey veri cı r ne erxkerdenı, ne vaydayenı u ne zi berdenı u vıllakerdenı lazıma. Heme i makine bı xo keno.
Xeyl kesan şahrıyecinı kerdena idarey keyd xo kerd

 ŞRANECI U ŞRANECNI (Baqleweci, qedayıfci u herwına): Merdımo kı iy werden şiraney roşeno ey r van şiraneci. Dukan şiraney qedayıf, baqlewe, dondırme (Cemedok), serdın (mesela xazoz, limonata, do u herwına) vırazen u roşen. Merdımo kı şiranecinı keno, van vıraştenda iyan ra fahm bıkero.
  
  ŞIWANE U ŞIWANEYNI: Merdımo kı şıno arwan ver u idarey xo bı pawıtenda arwana keno ey r van Şıwane. Şıwaneyinı kar do rıskıno. Şıwane amnani şewı arwan gema paweno u ırayneno. Şewı xırxızi (dızdi) yen arwan tıren, cınawır yeno weno. Qand coy zaf rıskıno. Cı r zaf ımakerdenı, ayabiyayenı, xoverdayenı u pawıtenı lazıma.
 
  ŞORBECI U ŞORBECNI: Merdımo kı şewra rew, yan zi wextna dı şorba vırazeno u roşeno ey r van şorbaci. Welat ma dı mıletı şewra rew werzena şına kar u bard xo. Qand coy bol cı keyand xo dı nşen ara (Taşti) xo bıker. Herwext zi i hadre nbeno, yan zi iy ınbeno pa ara xo bıker. Qand coy şın tebera şorbey şımen u şın kard xo. Cayo kı tey şorba vırazena cay r zi van şorbexane. Kes kı şorbecinı ken, nimed şewı ra werzen şın şorbexaney xo aken u qand şewra rewi şorba xo vırazen u ken hadre.

 TAMRCI, TAMRCNI-TAMRNI U TAMRXANE: Merdımo kı iy şıkte, iy xırabebiyayi u herwına tamir keno, vırazeno ey r van tamirci yan zi tamirci. Cayo kı yan zi dukano kı o i tey tamir beno, vırazno cay r zi van tamirxane. Kes kı tamircinı, tamirinı ken van tamir kerdenda iyan ra fahm bıker u dı o wardı zanayeb. Zanaye nbo u tecrbey cı ın bo nşeno iyan tamir bıkero. Tamircinı r zaf zanayenı lazıma. Qand iyan tamir kerdenı zi sermaye lazımo kı, pa hacetan tamir kerdenı bıherino, ca vırazo yan zi kır kero u tamirxane akero kı, bışo tey tamirinı bıkero.

  TAŞTOX U TAŞTOXNI (Berber) : Merdımo kı sere u erdişan insanan taşeno, qesneno u vırazeno ey r van berber. N zeneati veri zi perey kerd, ewro zi heme cad dınyay dı perey keno. Zenat taştoxey (berberey) r zi zahf zanayenı, wstalıxey u meharet lazım bı. zeneet taştoxey zahf tıtizey wazeno. Van Merdımo kı taştoxey keno, lq u nefes cı zahf herabo, rehet u bsınır bo. Tehaml cı heme i r estıbo. Wext beno serenweş, wext beno merdım keeli yen sero serey xo taşen yan zi qesnen. Van n iyand wınasinan r tehaml cı bıbo. Cayo kı tey merdımi yen taşıtenı cay r zi van taştoxxane (berberxane). Taştoxinı kerdenı r zaf wustayinı lazıma. Dest taştoxi van zaf şenık u apık bo.

  TENEKECI U TENEKECNI-TENEKEYNI : Merdımo kı teneke, soba u mangali vıraşt, ey r vat tenekeci yan zi sobaci. Kes kı tenekecinı, tenekeyinı ken van vıraştenda iyan ra fahm bıker u dı o war dı zanayeb.

  TEXTCI U TEXTCNI: Merdımo kı texti bırneno, gorey peymıtenda vıraştenda cay inan hadre keno u roşeno ey r van textci. Textci o kı daran ra texti vejeno u roşeno ey r van. Labır tay zi text hadrey an u roşen. O cayo kı tey texti yen rotenı cay r zi van textxane. Textcinı kerdenı r zi hım zanayenı u hım zi sermaye lazımo. Qand bırnayenda textan xızarı lazıma. Qand ronayenda xızarı u makinand binan zi ca, dukan lazımo. Ey ra sermaye nbo nşeno cay text vıraştenı, textxane yan zi xızarxane akero.

 TEXSICI U TEXSICNI (Temafilci): Merdımo kı bı perand xo ya merdıman keno texsida xo u beno cayo kı şın o ca, ey r van texsıci yan zi temafilci. Texsıci zi bı texsi ramıtena u mışteri berdena idar keyd xo ken. Texsıcinı kerdenı r zi sermaye lazımo kı, pa texsi bıherino u bıgırweyno.

  TMANECI: Merdımo kı tmane tepşeno, pehlıwaney keno u hemver tmane gıroteneyda xo pere gno, ey r van tmaneci. Tmane tepışteney r zi hım qwet u hım zi zanayeney u kay lazım. Van bızano biyaro kayda xo ser, biyaro alımi ser u pehlıwan hemverd xo bıfino erd u miyaney cı bı zanayena biyaro erd u qed hemverd xo bo.

  TIFINGCI U TIFINGCNI: Merdımo kı tıfıngi vırazeno, tamir keno u roşeno ey r van tıfıngci. Tıfıngci tıfıngan seydkerdenı u aqmaqlıyan serbest vırazen, tamir ken u roşen. binan nımıte u qaax vırazen, tamir ken yan zi roşen. Tıfıngcinı kerdenı r zanayenı lazıma. Herkes nşenı tıfıngan tamir kero. Van tıfıngan u vıraştenda tıfıngan ra fahm bıkero.

  TIRBCI U TIRBCNI (GORISTANNI): Merdımo kı qand merdan u gorey bejnda inan tırbi aşaneno, ey r van tırbci. Tırbci, tırbwani van bızan tırban seni aşanen u ver cı dan het kotiya. Zan end xori ken. Qand qeeki gorey qekinda cı, gorey merdımand kılman, gorey kılmeyda cı, gorey dergan, dergeyda cı tırbı aşanen u ver cı dan vera qılbe (qlbe). Tırbci bı perana tırbi aşanen. Herkes nwazeno şıro tırbcinı bıkero.

 TIRPANCI U TIRPANCNI (Qırımcı u qırımcinı): Merdım kı bı tırpana vaş yan zi tene inen inan r van Tırpanci. Tırpanci zi idarey xo bı tırpanda xo ya ken. Palıci yan zi tırpanci wext palikerdenı, wext inayenda vaş u alefi dew bı dewı geyren kı xo r kar pali yan zi tırpan pırodayenı bıvin. Axa, Beg yan zi dewlemend welat ma bı perana yan zi bı tene dayena n Palıcıyan tırpan pırodayenı gırweynen. Tabi kar ninan zi demserı sero yo. Dem palikerdenı u tırpan pırodayenı qediya tepeya, n pere yan zi teney xo gn u şın keyand xo.
  Mabnd palici u tırpanci dı n ferqi est. Palici bı qalu yan zi destand xo ya pali keno u pa vaş ineno. Tırpanci zi bı tırpanda xo ya kari keno. Tay est bı qaluiya Xele, Cew, eltug, Vaş u herwına inen. Tay zi bı tırpana. Tabi kar tırpanı dıha rew beno, labır teneyo kı bı tırpana ineyno zey qaluı niyo. Fekd tırpanı ra dıha vşi tene rıjyno erd u vşi zayad beno. Ey ra cıtr werdi yan zi dewızi nwazen kı i xo bı tırpana bıin. Kes şeno vajo wırna kari zi zey py u hıma-hıma vıjn kber.

 TITUNCI U TITUNCNI: Merdımo kı tıtun kareno u roşeno ey r van tıtunci. Şıma zan karıtenı u rotena tıtuni bı izınaya. Labır Welat ma dı n kari bı qaaxa ken. Tay est tıtun karen u roşen, tay zi tıtunci yan ra tıtun herinen u roşen. Tıtuncinı kerdenı rıskına, qand kı kışta hkmati ra, kışta zabıtan ra yen tepıştenı u dı mahkeman dı yen ceza kerdenı.

  TOZCI U TOZCNI: Merdımo kı hemver pere qezenckerdenı kan ra, sıloyan sera, meydan u arşıyan ra toz gezı keno, arkeno u beno duri (Durd dew yan zi sukı ) dı klık (Sılod tozi) sero yan zi alda xori miyan dı rokeno ey r van tozci. Tozci en bolki Belediyan dı est u gırweyn. Veri welat ma dı herkesi xo nronay kı tozcinı bıkero. Kes kı zaf neari bi u nşay zewbi xo r kar bıvino inan kerd.
  
 TUXLACI U TUXLACNI: Merdımo kı Tuxla vırazeno yan zi roşeno ey r van tuxlaci. Cayo kı tey tuxlay roneyn u roşn cay r van tuxlaxane. Cayo kı tuxlay tey vırazn cay r zi van Fabriqa tuxla yan zi ocax tuxla vıraştenı. Tuxlacinı kerdenı r zi sermaye lazımo kı, pa makiney tuxla qalıb kerdenı, cay tey germ kerdenı u herwına lazımo.



  XANCI U XANCNI-XANCYNI (Xancı u Xancılıxey, Xanwaney): Merdımo kı xanan gırweyneno, raywan u karwanan heweyneno, ca dano inan u dewarand inan, inan r şami vırazeno u bı perand xo ya dano cı ey r van xanci. Xanci qand karwan u raywanan xani vırazen. Xani en bol ki gema, rayan kışta yan zi merkezand sukand gırdan dı vırazn. Otl veri xani bi. Labır merdım tewrd dewarand xo ya şay şıro u tey bıheweyo. Tabi xancinı, xanwaney kar do bol zehmet u bı rısko. Bol merdım belay amey belay xo bı xancıyan day. Werd, şımıt u sero zi perey xanci gırot u şiy.

  WERXANCI U WERXANCNI-WERXANNI (Werxanwan): Merdımo kı werxan yan zi doşegi degno, derıbneno, derzeno, vırazeno u roşeno ey r van werxaci yan zi doşegi. N doşegan en bol ki peşmi u pemera vırazen. Ver vıraştane pemi yan zi peşmi weş ben cınen, cra vejen u ken tl tli. Bahdo qmaş, yan zi parey bınd cı erdo weş raken, pemi yan zi a peşmiya xo an ey sero raken. Wıni raken, wıni ken vılla kı, cay ne berz u ne zi nızm bımano, heme zey p biro. Wexto kı zey p niro yan zi tey gıre bımano, wexto kı, kes ey berzo xo ser yan zi sero rakewo do şıro merdımi ra. Ey ra van zey p u weş vılla bo. Weş zey p rakerd u kerd vılla tepey a, parey ciy seri an erzen ser. Veri koşan cı ardan pser u p ya derıbnen, derzen. Bahdo zi seri bı goina heb cra hera derıbnen, derzen. Bahd gırd deştenı, no fın werdi-werdi derzen kı, wexto kı werzan u cad xo ra bılun niro pser u p dı gıre nbo. Werdi nderz pser kewno u ca bı ca beno gırey. Wexto kı ke!
s sero rakewo yan zi xora do gırey şın merdımi ra. O deşt tepey a no fın zi riy ciy cı antenı derzen u ancen cı. Tabi no riy cı qmaşand bı rengınan, weş u herirınan ra vırazno. Riy cı zi derziya u anciya cı tepey a qand rotenı beno hadıre.
  Tay, tay keyey est kı, bı xo şın n wustayan ser, dergey u herayeya doşeg yan zi werzand xo cı r van, do qamcin qmaş ra u kamcin rengıra vıraziyo dan nişan kerdenı. Bazar xo kerd tepey a wustay zekı inan vato wıni u iyan ra werxan, doşeg yan zi balışnan ninan vırazen. Vıraşti u bi hadre tepey a veyndan wrand cı. zi şın peran xo dan u gn ben. Wexto kı pey qayıl nb newera dan vıraştenı.
  Tabi bol keyey est kı ninan keyd xo dı bı xo vırazen. Yan bı xo iy xo gn u bı xo keyd xo dı bı imkanand xo ya vırazen. ımkı kı dukanan sero vırazn u yen rotenı, keye dı vıraştenı ra bol vay mal ben. Qand coy bı xo vırazen. Labır kı newe jewjn kes şeno vajo kı, heme doşeg, werxan u balışney inan kışta n wustayan ra vırazn. Yan heme teber dı, dukanan sero yen herinayenı. (Wustay wexto kı ninan vırazen rışen dukandaran r, zi dukanand xo dı ninan roşen).

RESIMC U RESIMCNI (Wnewaney, Resımwaney): Merdımo kı resım (wne) vırazeno, neqış keno inan r van resımci yan zi naqışci. Wnewaney r marifet, hner, qabiliyet, zanayenı, destberey amyayenı u tıtizey, diqat kerdeney lazım a. Merdımo kı wne vırazeno, van dest cı nlerz u ım cı weş bıvin. Wexto kı dest cı bılerz xetı yan zi cayo kı vırazeno yan zi boyax keno vşi şıno yan zi beno tmıyan u xerpıyno. O wext iyo kı o yo vırazeno iy r nbeno. Qand coy bol diqat kerdenı, tıtizey u sebır cı r lazımo. Dınya dı zenatan d zoran ra jew zi neqış u wne vıraştena. Qand coy kı n iyan ken bol kemi y. Ey ra no zenat ninan bol perey keno. Kes şeno vajo ronayenda dınyay ra heta ewro oyo rameno u ewro zi veri vşri rexbet vineno u perey keno.  Wney wnewanand meşuran bı milyonana yen bazar kerdenı u rotenı.

  ZENGENCI U ZENGENCNI: Merdımo kı zengen keno, erdan kaleno, kokan dar u beri, zerzewat u zewbi i keneno, hera cı keno şenık u vaş cı ardano ey r van zengenci.

  ZNCI U ZNCNI: Merdımo kı xsusi zin (zn) estoran vıraşt ey r vat zincı. Zincinı kerdenı u zin vıraştenı r zi zanayenı u zenat lazım bı.
 
  ZOMPCI U ZOMPCNI: Merdımo kı zomp gırweyneno u pa si şıkneno ey r van zompci. Zompcılıxey r xeyl qwet lazım o. Zewbi zi van kes bızano si kotira şıkyna yan zi kes seni dano pıro u şıkneno. Wexto kı kes nzano hend şen pıro dı, xem si niyo. Zewbi zi van kes diqet bıkero. Wexto kı kes nzano u salme pıro do, mmkno kı si ra bıxijıkiyo u biro cayd cı ro u cı seqet verdo. Ey ra ven kes alım u alım cı weş bızano kı, kes xo seqet nkero u cayd xo ntewno. Dı welat ma dı xeyl merdıman zompcinı kerdena, si şıkıtena idarey kerd xo kerd