21y Gucige Roca Jan Ma  u Piy İsantine

 

Xıdır EREN

 

Jan maa mı erm mıno. Jan bini piştk mın. İsan waştena xo ser,  ı wext bıwazo, o wext piştkan xo vurneno. Emma, erm xo nşkino bıvurno Anti Jalava

 

Borzal kerdene (fıkırnaene),  zerr isani de, xo bo xo qeseykerdena xowa Platon

 

21y Gucige 1952ine de Bangladeş bın bandıra Pakıstani de bi. Jano (zıwano) resmi ki İngilizki bi. Na roce telebane universıt Dakka numaiş gır da. Jan xo r serbestiye waşte. A roce ni teleban ra phanc ten xo amay kiştene. UNESCOy na roce, 1999ine de Roca Jan Ma u Pi qebul kerda.

 

Eza UNESCOy her serre 21y Gucige de Amerika, Afrika, Asya de Jan ke bıne bandıra der, Jan ke ken ke vindi b; serba ni janun konferansun dan. Tırkiya, bara na qesa xo no kherraniye. Qe thaba nhesnena. Het ra vana, ez imıs kriteran Europa benun; heto bin ra Jan ke Anatoliye de yen qesey kerdene; ine r, jan nzanoği vana. Nam i janan ki niana jan xo ser. Ta komeli, ta zerrevsa janun hento ke destbera xo yena, hente qeyret ken ke serba ni janun bıxebetiy.

Jani ebe qeyret ta komalana, ebe qeyret ta zerrevesan janan ra nvecin roştiye. Gereko dewlete serba na kare qeyret bıkero; qanunun veco, ni janun mekteban de salıxo zav - zi do.

 

Jan ebe isania yeno meydan. Ebe isania ramino. Jan ke nbi, tarix isani ki nbeno. İsan xo bo xo n, ebe tarix xowa esto. Jan ke nbi, zagon isani ke nbeno. Jan ke nbi, kerdena isani ki nbena. İsan ebe jania esto. Ebe jania kamiya xo ramıno. İsan serba hemu iy xo, jan xo r dndaro.

 

Jan heni zey vatena taine, işaretan ra, vengan ra nno meydan. Jan, isan bo isan, isan bo herd dewrşi (i/dina biyaişi) miyan de sistematik maneyo. iy niann r isan  bıbo ke dina biyaişi de raşt cı beno. ıke isan ebe jana beno isan. Mabn isani bo isan de, mabn isani bo iy biyaişi de pro jan esto.

 

Kerden isani ebe jana morin, ebe jana az bo az ramin. Jan ke nbiyne; ne qale  kerdenan isantine biyne; ne ki qal tarix isantine. Ancia, eke mektebi nbiyne; eke salıx jani nbiyne, kerden isani nia hente raver nşiyne. A taw jan teyna zerr yi de ıton qesey biyo, heni mandne. Jan ke raver nşiyne, isantine ki raver nşiyne.

 

İsan ebe jan maa xowa yeno dina. Ebe jan maa xowa dina nas keno. Ebe jan maa xowa borzal keno. Ebe jan maa xowa lorkun vano. Ebe jan maa xowa berbeno, huyino, kıfrun keno, sanıkun qesey keno, vengo theyr o thuri dano Wayir jani biyaine bo isan biyaina jya. İsan ebe jania teynaine ra, teyna mandene ra xeleşino ra.

 

Kamci jan beno, bıbo; no jan ıqa zarek beno, bıbo; dorm ma de ı ke esto, ine pro name keno. iyo ke dorm ma de nbo, iyo ke ma nvinime, nzanime; inani ki no jan xo gore name keno, veceno zani.

 

iyo ke isan ebe jan xowa bıvno borzal kero (bıfıkırno), ey i gereke ebe jan xowa salıx do, ebe jan xowa naskerdene do. iyo ke isan ebe jan xowa nvino, borzal nkero, serba i i isan xoverki (ezber) qesey keno. İ i nşkino be keşia salıx do ya ki naskerdene dero. ıke isani iy ke di, serba iy ke fıkırna; ebe jan xowa i i vineno, ebe jan xowa i i borzal keno.

 

İsan ke iy bıfıkırno (borzal kero), serba i i, zerr xo de xo bo xo qesey keno, vato Platoni. Heya, borzal kerdena isani bo jani mabn de gıreo ke esto, isani ke o ndi, o nvet zani, a taw mabn jani bo dina biyaişi mabn de pırdi pro ercin/rıjin. A taw, kılami-ekuy tde ben bmane, dina biyaişi ra ben fıreqet.

 

İsan gereko na dina de ı beno, bıbo; ebe jan xowa, ebe ıman xowa i i bıvno. Ebe janwa ıqa ke bıfıkriyo, ıqa ke bıvniyo; o jan hente raver sono, hente beno dewleti. ıke vinten o borzal kerdene bo raver şiyaina jani mabn de gıreo de qewin esto.

 

Jan, kıresnoğ xo isan r fırseto de gırso. Ni fırsetun isano jankıresnoğ bıwazo, keno dewleti; bıwazo, fino bın herdi. No hal, vinıtene bo borzal kerdena isan kıresnoği gore vurino.

 

Dewleti biyaina j jani, xl i r gırdaiya. Serba nae, l sıfte, gereko qomo ke ni jani qesey keno,  no qom gereko bara hemu i de serbest bo. Henio ke bara vinıtene, borzal kerdene, wanden u nustene; bara hunermendiye, felesefe bo ilmia  Qomo ke amo na hal, belkia o qom jan xo veco pay, dewleti kero.  Jan xo raver bero.

 

Qomo ke teyna de xo bo xo jan xo qesey bıkero, qomo ke jan xo mektuban de nro wenden u nustene, bara ilmi, bara felsefey, bara hunermendiye jan xo necriyo de, jan i qomi roc be roc beno qıc, beno sfil; sıfte qomi miyan de qesey nbeno, dıma mulxıti miyan de, bado ki cni u camrdun miyan de qesey nbeno; na dina ser ra darino we, beno vindi, sono