DÊSIM 38 TERTELEO, SUCÊ İNSANETİNO!

4ê Gulane 1937ine de wexto ke diwanê weziran bınê namê „Dersim tedip ve tenkil harekatı“ de diya arê, qerar da ra cı, şarê maê Dêsımi rê ferman vet; peyniya nê qerarê herekati de Terteleo Peyên, kokvetena jü mıleti amê meydan. Qeraro ke gêriyo, pê ney, usarê 1938i de verba şarê Dêsımi hewa u herd ra jü herekato ebe fêlo henên ard ra ser ke jü mıleti serê dınya ra wedaro. Mordem şikino ney cênosid name kero. Hele ke pir u rayberê qewmi hedef gırotê, kıştê ya ki ruşnê surgın. Nê terteley de Şarê Ma (Zazaê Elewi/Kırmanci) u Kırdasan, jü ki Hermeniyê ke Terteleo Verên ra xelesiyay biy ra, inan ki nesibê xo gırot. Cengê Çaldırani ra nat, şarê mao ke xeylê zulım u qırkerden u tertele diyo, biyo şahidê Tertelê Verêni (1915), wextê Cumhuriyeti de ki serranê 1921, 1925 u 1938ine de be xo tertele u qırkerdene diya.

 

Cumhuriyetê Tırkiya seba ke na qırkerdene de xo wayirê heqe veco u nê terteley meşru kero, propagandê züri bestê pêra; qaşo, a mıntıqa de taine ver kerdo ra dewlete, jü ki qewğê eşiran kerdê mane. Dewlete nê weqatê tek – tuki kerdê mane, şarê Dêsımi pêrine rê kerdê mal, cı ra vato „isyan“. Raştiye nawa ke na kokvetene ra aver şarê Dêsımi thaba sere we nêdardo. Jü mıleto bêçhek u bêsila, domanê masum u paki, cênıki, nêşkinê sere wedarê. Dewleta C.T. zê goneweran jü suc u cırmê insanetine ardo werê, êyê ke tertele ra reyiyê ra ki, surgın kerdê, nêçe derd u keder kerdo zerrê meğduran. Dewleta Tırkan, o terteleo ke vıraşto, gani ewro endi qebul kero, ebe na guna vılê xo gereke weziyet u luzmiyetanê heq u huquqi ebe qeydeo medeni biaro hurendi.

 

Terteleo ke vıraziyo, gereke resmiyet de nas bo, bıkuyo kıtabanê mektebi. Eke jü aco (azo) henên rareso ke kin u qerez u insananê binan rê dışmeniye mezano, zerrweşiye miyan de pil bo; o taw mordem gani tarixê xo de bêri têri.

FDG her serre 4ê Gulane de Tertelê 38i meydanan de ano ra xo viri u keno naletme, ma nê gurey zaf be qimet vênenime u pheşti danime cı.

 

Platformê Zazayan - Zaza Platformu - Zaza Plattform

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

© www.zazaki.de (Asmêno Bêwayir & Hesenê Reqasa) E-Mail: keywa@zazaki.de
Layout: Umut Akkoç

Please publish modules in offcanvas position.